Astronomlar kainatın ən sirli proseslərindən birinin şahidi olublar. İlk dəfə olaraq gənc ulduzun ətrafında tozlu halqa içərisində formalaşan körpə planetin birbaşa şəkli çəkilib.
Elchi.az xəbər verir ki, tədqiqatçılar qabaqcıl adaptiv optikadan istifadə edərək gənc planetə düşən hidrogen qazının parıltısını çəkməklə planeti “doğuş” anında aşkar ediblər.
WISPIT-2 sistemində kəşf
WISPIT-2 kimi tanınan ulduz sistemində yerləşən yeni planet WISPIT 2b olaraq təyin edilib. Planet ulduzu əhatə edən çoxqatlı toz və qaz halqaları arasındakı qaranlıq fəzada kəşf edilib. Normalda bu boşluqların olması planetlərin tranzit keçərək yolu təmizlədiyini göstərir, lakin indiyədək bu bölgələrdə birbaşa heç bir planet müşahidə olunmayıb. Arizona Universitetinin professoru Laird Close və Hollandiyadakı Leiden Rəsədxanasının doktorantı Richelle van Capelleveen-in rəhbərlik etdiyi qrup MagAO-X sistemindən, Çilidəki Magellan Teleskopu, Arizonadakı Böyük Dürbün Teleskopu və Cənubi Avropa Rəsədxanası Teleskopu ilə əlaqəli sistemdən istifadə edərək müşahidələr aparıb. Tapıntılar The Astrophysical Journal Letters jurnalında dərc olunub.
Günəş Sistemimizin gənclik illərinə oxşarlıq
Tədqiqatçılar müəyyən etdilər ki, WISPIT 2b Yupiterin kütləsindən təxminən beş dəfə, sistemdəki digər namizəd planet olan CC1 isə 9 Yupiter kütləsinə malikdir. Bu quruluş 4,5 milyard il əvvəl öz günəş sistemimizin formalaşmasına bənzər bir mənzərə çəkir. Kloz kəşfin əhəmiyyətini ifadə edərək, “On illərdir müşahidə edilən bu qaranlıq boşluqların əslində planetlər tərəfindən yaradıldığını ilk dəfə qəti şəkildə sübut etdik” dedi.
Hidrogen işığı ilə görünür
MagAO-X sistemi gənc planetlərin üzərinə düşən hidrogen qazının yaratdığı isti plazmanı və onların yaydığı hidrogen alfa işığını aşkar etmək üçün nəzərdə tutulub. Bu işığı aşkar edərək, komanda WISPIT 2b-nin doğulmasını qeyd edib.
Şayəstə Hüseynova
Bu tapıntı inanılmazdır! Astronomlar doğrudan da kainatın ən incə anlarına şahid olublar. Belə bir körpə planetin yaranışını görmək həqiqətən də heyrətamizdir. Bu kəşf bizim Günəş sistemimizin keçmişi haqqında da yeni məlumatlar verə bilər.
Ay bu planet necə də balaca görünürmüş elə, sanki daha təzə doğulub. Bəlkə də ulduzun yanında hələ böyüməyə vaxtı olub, kim bilir. Elə bil ki, uşağın ilk şəklini çəkiblər, amma bu kosmosda. Ədə, ədə, nə vaxtdan planetlər doğulurmuş ki? Bəlkə də bu ulduz da balasının qabağını tozla, palçıqla bağlayıb, heç kim görməsin deyə.