“Azərsu” ASC-də dövlət pulları qardaş-bacoğlu-qayın üçlüyündə necə talanır?
Ölkənin əsas xidmət sahələrindən biri də su təsərrüfatıdır. Azərbaycanda, xüsusilə də Bakı şəhərində su təsərrüfatı üzrə xidmət göstərən büdcə təşkilatı olaraq «Azərsu» fəaliyyət göstərir. Bura əslində nəzərdən uzaq bir yağlı kökədir. Bu qurumun səlahiyyətləri 2010-cu ildə artırılıb və nəticə etibarilə də dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitlər də çoxalıb. Lakin «Azərsu» Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin əhaliyə göstərdiyi xidmətdə hər hansı bir mühim dəyişiklik baş verməyib.
Suyla pozulan qanunlar
Apardığımız araşdırmalar zamanı məlum olur ki, əslində «Azərsu»nun fəaliyyəti ilə bağlı olaraq görülən işlərin çoxu ayrıca dövlət proqramları hesabına həyata keçirilir. Məsələn «Bakı ətrafı rayonların sosial-iqtisadi inkişafı proqramı» üzrə kəndlərə içməli su çəkilib. Vəsait ayrıca olaraq dövlət proqramının icrası üçün büdcədən ayrılır. Amma ümumi illik yekun hesabatlarda biz adətən icraçı olan «Azərsu»nu işin sahibi olaraq təqdim edilən görürük. Maraqlıdır ki, dövlət proqramlarını bir kənara qoyanda adıçəkilən qrumun hər hansı uğurlu fəaliyyəti müşahidə etmək mümkün deyil. Məsələ burasındadır ki, dövlət proqramlarının icra edilməsi ilə bağlı da bir sıra neqativ hallara rast gəlinir. Məsələ ilə bağlı cumhiriyyet.az-ın apardığı araşdırma onu göstərir ki, şirkətlə bağlı yeyinti halları heç də bununla yekunlaşmır. Bu qurumda ancaq qazıntı işlərini hansısa şirkət yox, qeyri-rəsmi şəkildə fəaliyyət göstərən briqadalar aparır. Sakinlərin sözlərinə görə, fəhlələrlə heç bir əmək müqaviləsi bağlanmayıb, onlara maaş nağd şəkildə, yəni əməkhaqqı cədvəlinə qol çəkilmədən verilir. Fəhlələrin məlumatına istinad edən sakinlər deyir ki, fəhlələr qul bazarından yığılır və gündəlik 20 manata işlədilir. Təbii ki, bu böyük qanun pozuntusudur. Birincisi, burada Əmək Məcəlləsinin kobud şəkildə pozulub, vətəndaşların əmək hüququ tapdalanır. İkincisi, “Azərsu” dövlət müəssisəsidir, onun sifarişləri də dövlət sifarişi sayılır. Tender qanunvericiliyinə görə, 50 min manatdan yuxarı dövlət sifarişləri üçün tender elan edilməli, podratçı təşkilat tender yolu ilə seçilməlidir. Yəni tender qanunvericiliyinə görədövlət sifarişlərini fiziki şəxslər yox, ixtisaslaşmış şirkətlər həyata keçirməlidir. Qanunda hətta o da göstərilib ki, tenderde iştirak edən şirkətlərin ən azı 3 il təcrübəsi olmalıdır. Bu baxımdan “Azərsu” iki qanunu – Əmək Məcəlləsini və tender haqqında qanununu pozub.
Qardaş və qatın ittifaqı: “T.T.Ş İnşaat servis”lə qazanılan milyonlar
“Azərsu” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sədrinin adı müxtəlif qanunsuzluqlar və mənimsəmə hallarında çəkilir. Yerli KİV-lərdə yayılan məlumatlardan aydın olur ki, Qorxmaz Hüseynov vəzifəyə təyin olunandan bu vaxta qədər əhalinin içməli su ilə təminatını yox, öz maliyyə imkanlarını yaxşılaşdırıb. Su və kanalizasiya işçiləri ilə rəsmi müqavilə bağlanmadığına görə minlərlə işçi hal- hazırda “Azərsu” ASC-nin layihələrində qeyri-rəsmi işləyirlər, bu işçilərin heç bir sığortası yoxdur. Halbuki, “Azərsu”nun layihələrini həyata keçirən “T.T.Ş İnşaat” şirkətinin Qəbələdə, Qusarda, Xaçmazda, Xızıda, İmişlidə, Yardımlıda və Beyləqanda gördüyü işlərdə 50-dən çox fəhlə torpaq uçqunu altında qalaraq xəsarət alıb. Amma bu fakta görə şirkətin rəhbərliyindən heç kim məsuliyyətə cəlb olunmayıb. İşin ən maraqlı tərəfi “T.T.Ş İnşaat” şirkətinin arxasında kimin dayanması ilə bağlıdır. Bununla bağlı cumhuriyyet.az-a daxil olan məlumatlara görə, milyonluq tenderlərin qalibi olan şirkət Qorxmaz Hüseynovun qardaşı Məhəmməd Hüseynov və qaynı Namiq Cəbrayılov tərəfindən idarə olunur. Bundan başqa “Mühəndis Tikinti Layihə” MMC, “Azərsu Təchizat Tikinti” ASC, “Sənaye Tikinti-M” şirkətləri də Qorxmaz Hüseynovun qardaşı və qaynının nəzarəti altındadır. “Sənaye Tikinti-M” MMC-nin təsisçisi Məhəmməd Cavanşir oğlu Hüseynov Qorxmaz Cavanşir oğlu Hüseynovun qardaşıdır. Bu MMC “Azərsu” üçün 1,5 milyon manata Korgöz qəsəbəsinə su xətti çəkib. “Hidro-İnşaat Servis” MMC isə 2011-ci ildə Qorxmaz Hüseynovun qaynı Cəbrayılov Namiq Cidalı oğlu tərəfindən təsis olunub. Bütün bunlar açıq korrupsiya deməkdir – dövlət vəsaiti günün günorta çağı aşkar şəkildə talan edilir.
Bacoğlu Yusifəli daşdan da pul çıxarır
Hazırda şübhəli maliyyə əməliyyatlarının başında “Azərsu” ASC-nin sədri Qorxmaz Hüseynovun bacısı oğlu Yusifəlinin durduğu bildirilir. “Azərsu”dakı mənbələrdən cumhuriyyet.az-a verilən məlumata görə, Yusifəlinin yaratdığı qeyri-leqal briqadalar vasitəsi ilə dövlət sifarişi həyata keçirilir. Sonra işlərin guya hansısa şirkətin adına yazılır və böyük pullar hesabdan silinir. Xatırladaq ki, bacıoğlunun adı bir müddət öncə 250 milyon manatlıq layihədə qiymətləri şişirtmək və olmayan xidmətlərə görə pul silməklə bağlı skandalda hallandırılmışdı. Həmin məlumatda qeyd olunurdu ki, Qorxmaz Hüseynov üst-üstə 1,3 milyardlıq layihələri qohumları arasında bölüşdürüb. Məlumatda deyilirdi ki, Hacıqabulda su və kanalizasiya sisteminin yenidən qurulması üçün “Azərsu” ASC-nin sifarişi ilə həyata keçirilən layihədə nəhəng korrupsiya faktları mövcuddur. Burada olmayan işlərə görə böyük məbləğlər silinir, xərclər şişirdilir. Çünki podratçı şirkətlər istisnasız olaraq “Azərsu” ASC-nin sədri Qorxmaz Hüseynovun çətiri altındadır və onların bütün qanunsuz əməllərinə yaşılı işıq yandırılır. Sadəcə bir faktda deyilirdi ki, layihənin icrasının gedişində boruların altına və üstünə dəniz sahilinin ətrafında olan ağ qumdan istifadə etmək lazım gəlib. Bacoğlu Yusifəli Hacıqabulda su və kanalizasiya sisteminin yenidən qurulması üçün “Azərsu” ASC-nin sifarişi ilə həyata keçirilən layihədə nəhəng korrupsiya hallarına şərait yaradıb. Bu barədə bizi bilgiləndirən mənbənin sözlərinə görə, layihənin icrasına Türkiyə şirkəti cəlb edilsə də, işin koordinasiyası “Azərsu” ASC-yə məxsus olub: “İşin gedişində boruların altına və üstünə dəniz sahilinin ətrafında olan ağ qumdan istifadə etmək lazım gəlib. Qorxmaz müəllimin bacısı oğlu Yusifəli bu işi öz üzərinə götürüb. Hacıqabul rayonunun Atbulaq kəndində Qalmaz adlanan ərazi var. Həmin ərazidə əslən Hacıqabul rayonunun Rəncbər kəndindən olan Əbil adlı şəxsin ağ qum karyeri fəaliyyət göstərir. Əbil Yusifəlinin kiçik müəssisəsinə bir yük maşın qumu 30 manatdan satır. Yusifəli isə sənədləşmədə həmin ağ qumun Hacıqabulun Atbulaq kəndindən deyil, Salyan rayonunun Xıdırlı kəndi ərazisindən daşıdığını yazdırır. Qumun uzaq məsafədən daşınmasını sənədləşdirmək pulun çox silinməsinə hesablanıb. Özü də qiymət bir neçə dəfə baha göstərilir. Sənəd üzərində guya gündəlik 100 maşın qumun daşınması əksini tapıb. Bu isə külli miqdarda vəsaitin mənimsənilməsi deməkdir”. Beləcə, ASC sədrinin bacısı oğlu büdcəyə külli miqdarda ziyan vuraraq böyük qazanc əldə edib.
***
Qorxmaz Hüseynovun 2011-ci ildən etibarən həyata keçirdiyi qanunsuz işlərin siyahısını bir az da uzatmaq olar. Fikrimizcə, bu faktların araşdırılması ASC sədrinin karyerasının sonunu gətirə bilər. Bir sözlə, Qorxmaz müəllimin karyerası tükdən asılıdır. Tam əminliklə söyləyə bilərik ki, ARDNŞ-in keçmiş vitse-prezidenti ölkə rəhbərliyinin etimadını doğrulda bilmədi. Çox güman ki, yuxarı instansiyaların rəhbərləri Qorxmaz Hüseynovun adının çəkildiyi korrupsiya məsələlərini araşdırıb büdcə vəsaitlərinə qənim kəsilən şəxslərin barəsində lazımi tədbirlər görəcək.
