İranın xarici işlər naziri Əraqçi, Avropa ilə nüvə müzakirələrində yeni təkliflər təqdim etdiklərini, lakin “bəhanələr və qaçaq cavablar” aldıqlarını bildirib.
Elchi.az xəbər verir ki, Əraqçi sosial media hesabından verdiyi açıqlamada 2015-ci il nüvə razılaşmasının tərəfləri olan Böyük Britaniya, Fransa və Almaniyanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) İrana qarşı sanksiyalarını bərpa edə biləcək snapback mexanizmini işə salması qərarından sonra Avropa ilə aparılan danışıqlar haqqında məlumat verib.
Əraqçi, E3 kimi tanınan Avropa ölkələri ilə nüvə müzakirələrində yeni bir təklif irəli sürdüklərini, lakin qarşı tərəfdən “bəhanələr və qaçaq cavablar” aldıqlarını ifadə edərək, “Həqiqət budur ki, işləməyən tərəf E3/AB diplomatiya mexanizmidir” – deyib.
Snapback mexanizmi prosesinə uyğun olaraq BMT-nin İrana qarşı sanksiyalarının bərpası prosesində rol oynayacaq Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Təhlükəsizlik Şurasına (BMGK) çağırış edən Əraqçi, münaqişədənsə diplomatiyaya üstünlük verilməli olduğunu qeyd edib.
Əraqçi açıqlamasını “İrəli bir yol var, ancaq İran təkbaşına məsuliyyət daşıya bilməz” sözləri ilə yekunlaşdırıb.
İngiltərə, Fransa və Almaniya avqustun 28-də ABŞ-ın birtərəfli qaydada çıxmasından sonra həyata keçirilməyən 2015-ci il nüvə sazişində yer alan və sazişi pozduğuna görə İrana BMT sanksiyalarının yenidən tətbiq edilməsinə imkan verən “snapback” kimi tanınan mexanizmi işə salmaq qərarına gəlib.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bəyan edib ki, Avropa tərəfləri “müqavilənin əsaslarını pozduqları” və “müqavilədə iştirak rolunu itirdikləri üçün” mexanizmi işə salmaq üçün hüquqi bazaya malik deyillər.
Nüvə sazişinin tərəfləri olan Rusiya və Çin İranla BMT Təhlükəsizlik Şurasına göndərdikləri birgə məktubda Avropa ölkələrinin BMT-nin İrana qarşı sanksiyalarını bərpa edə biləcək “snapback” mexanizmini işə salmaq qərarının “hüquqi baxımdan etibarsız” və “məntiqsiz” olduğunu iddia ediblər.
Bu müddət ərzində İranla Avropa ölkələri arasında danışıqlar aparılsa da, heç bir irəliləyiş əldə olunmayıb. Yeni qərara gətirib çıxaran son dəqiqə razılaşması əldə olunmazsa və ya son tarix uzadılmazsa, snapback müddəti sentyabrın 28-də gecə yarısı başa çatacaq və avtomatik olaraq İrana BMT sanksiyaları tətbiq edəcək.
Nuranə Məmmədova
Məqalə üçün çox sağ ol. Əraqçinin dedikləri çox məntiqlidir, Avropalılar doğrudan da çoxdan bəri bəhanələr gətirir. Onların “snapback” mexanizmini işə salmaları da heç xoşuma gəlmədi, necə deyərlər, bumeranq kimi özlərinə dönəcək. Bu işdə diplomatiyanın qalib gələcəyinə ümid edirəm.
Çox sağol, məqalə üçün. Əraqçinin dedikləri tamamilə doğrudur, Avropa tərəfi həmişə olduğu kimi yenə də özünü itirmiş və məsələni diplomatik yolla həll etmək əvəzinə “snapback” kimi təhlükəli bir mexanizmə əl atıb. Onların bu hərəkəti İranla münasibətləri daha da gərginləşdirəcək, buna şübhəm yoxdur.
Həqiqətən də məqalədə vurğulandığı kimi, Avropa tərəfinin “snapback” mexanizmini işə salması heç də gözlənilməz deyildi, çünki İran tərəfinin yeni təkliflərinə “bəhanələr və yayınma cavabları” verilmişdi. Bu mövqe İranın təkbaşına məsuliyyət daşıya bilməyəcəyi fikrini daha da gücləndirir. Diplomatik həll yolunun tapılması hər kəs üçün faydalı olardı.
Elədi də, bunlar bir təklif verəndə Avropa tərəfi də elə qaçıb, bəhanələr eləyir. Görəsən bu “snapback” deyilən şey nə deməkdir, elə bil böyük bir oyun oynanır burda. Nə isə, Allah hamının işini düz eləsin, amma İranın da tək qalmaması lazım.
İranın xarici işlər naziri Əraqçinin dediklərinə qulaq asmaq lazımdır. Rann mexanizminin işə salınması ilə bağlı vəziyyət gərgindir. Ümid edək ki, diplomatik yolla həll tapılar. Sənədləşdirmə işləri düzgün olmalıdı.
Bu veziyyet cox qeribedir. Iran neynemeyini bilmir, avropalilar da cavab vermir. Mehman Əraqçinin dediyi kimi, bəhanə axtarirlar. Usaqlıq deyil ki, bu iş. Inşallah bir yolunu taparlar.