2025-ci ilin noyabr ayı üçüncü ən isti noyabr ayı kimi qeydə alınsa da, mütəxəssislər daha həyəcanverici bir mənzərəyə işarə etdilər: 2023-2025-ci illər dövrü qlobal temperatur artımlarının kritik 1,5 dərəcə Selsi həddini aşdığı tarixdə ilk üç illik dövr olmağa hazırlaşır.
Elchi.az xəbər verir ki, Avropa Birliyinin (AB) peyk monitorinq sistemi olan Kopernik İqlim Dəyişikliyi Xidməti (C3S) tərəfindən dərc edilən aylıq temperatur təhlilinə görə, 2025-ci ilin noyabr ayı qlobal miqyasda rekord səviyyədə üçüncü ən isti noyabr ayı olub. Ötən ay qlobal orta səth temperaturu 1991-2020-ci illərin orta göstəricisindən 0,65 dərəcə Selsi yüksək olan 14,02 dərəcə Selsi olaraq ölçüldü. Şimali Kanadada və Şimal Buzlu Okeanında orta səviyyədən yuxarı temperatur qeydə alınıb. 2025-ci ilin noyabr ayı rekord həddə ən isti ay olan 2023-cü ilin noyabr ayından 0,20 dərəcə Selsi, 2024-cü ilin noyabr ayından isə 0,08 dərəcə Selsi daha soyuq olub.
Keçən ayın orta səth temperaturu 1850-1900-cü illərin sənayeləşmədən əvvəlki dövrü ilə müqayisədə 1,54 dərəcə Selsi artıb.
2025-ci ilin yanvar-noyabr ayları ərzində orta temperatur rekord həddə ikinci ən isti il olan 2023-cü ilin eyni dövründəki temperatura oxşar olub və 1850-1900-cü illərin orta səviyyəsindən 1,48 dərəcə Selsi yuxarı qalxıb.
Bu anomaliyaları nəzərə alaraq, C3S 2025-ci ilin rekord həddə ikinci ən isti il olacağını və 2023-cü ilə oxşar və ya çox oxşar dinamika nümayiş etdirəcəyini proqnozlaşdırıb.
Beləliklə, 2024-cü il rekord həddə ən isti il olaraq qalacaq, 2023 və 2025-ci illər isə ikinci ən isti illər olacaq. Bu il qlobal orta temperatur artımının sənaye öncəsi orta göstərici ilə müqayisədə 1,5 dərəcə Selsi (3,5 dərəcə Farenheyt)-i keçəcəyi gözlənilməsə də, 2023-2025-ci illər bu temperatur həddinin aşıldığı ilk üç illik dövr olacaq. Təhlilin qiymətləndirilməsində C3S direktor müavini və strateji iqlim rəhbəri Samantha Burgess qlobal temperatur artımının ötən ay sənaye öncəsi orta göstərici ilə müqayisədə 1,54 dərəcə Selsi (1,5 dərəcə Farenheyt)-ə çatdığını qeyd edərək bildirib: “2023-2025-ci illər dövrü ilk dəfə 1,5 dərəcə Selsi həddinin aşılması yolundadır. Bu dönüş nöqtələri iqlim dəyişikliyinin sürətlənən gedişatını əks etdirir. Gələcək temperatur artımlarını məhdudlaşdırmağın yeganə yolu istixana qazı tullantılarını sürətlə azaltmaqdır”.
Şayəstə
