II Qarabağ Müharibəsindən sonra Ermənistan hərbi baxımdan diz üstə düşüb. Bədnam qonşumuz bununla barışmaq istəmir. Hərbi gücünü artırmağa çalışır. Konkret addımlar atır. Hindistan və İranla danışıqlar aparır. Ermənilər yaxşı başa düşür ki, daha Rusiyadan sialah gözləməyə dəyməz. Çünki ABŞ bir sanksiya ilə Rusiyanın hərbi sənaye kompleksini sıradan çıxarıb. Yəni Rusiya Qərbə bağlı şirkətlərdən aldığı çıplərin alışına girişini itirib. Çip olmadan isə silah istehsal etmək mümkün deyil…
Jurnalist Elbəyi Həsənli mövzu barədə Feysbuk hesabında açıqlama verib.
Elchi.az xəbər verir ki, jurnalist Hindistanın nə üçün Ermənistana silah satmaqda maraqlı olduğuna dair fikirlərini qeyd edib:
“Səbəb bəllidir. Azərbaycan və Türkiyə Pakistanla ciddi əlaqələrə malikdir. Hər iki türk dövləti Pakistanın yanındadır, onu müdafiə edir. 1947-ci ildən başlayaraq, yəni Hindistan yaranandan Kəşmir vilayəti uğrunda Pakistanla üz-üzədir.
Mən Hindistan mətbuatını da izləyirəm. Dünənə kimi Hindistanda Ermənistan haqqında məlumatlı birisini tapmaq son dərəcə çətin idi. Ancaq Türkiyə və Azərbaycanın Kəşmir məsələsində Pakistana dəstək verməsi Hindistanda türk düşməni qismində çıxış edən Ermənistana maraq yaratdı…
Ermənistan Hindistandan silah alamaq üçün üçün xeyli iş görüb. Və tezliklə sifariş verilmiş silahların Ermənistan göndəriləcəyi gözlənilir…
Hindistanla bağlı onu deyim ki, bu ölkə ilə Çin arasında düşmən münasibət formalaşıb. Elə bu səbəbdən də Çin Pakistana ciddi dəstək verir. Pakistanın hərbi baxımdan güclənməsində də Çin müstəsinə rol oynayıb. Düzdür, əvvəl Pakistan ABŞ-ın yanında idi. Hər il ABŞ Pakistana milyard dollarlarla yardım edirdi. Sonra bu yardım kəsildi və Pakistan Çinə tərəf yuvarlandı…
Hindistanın ən çox silah aldığı ölkə İsraildir. Azərbaycan isə bu sırada ikinci yerdə gəlir…
Ermənistanın Hindistandan silah almasında ciddi problemlər var. Problem nədir? Məsələ ondadır ki, Ermənistan hərbçilərinin Hindistan silhlarına yiyələnməsi üçün xeyli vaxt lazımdır. Təbii ki, Hindistan silahlarının ehtiyat hissələr də Ermənistanda yoxdur. Bu çətinlikləri aradan qaldırmaq üçün ciddi paralar lazımdır. Ermənistanın isə belə bir imkanı yoxdur…
Keçək İrana. İran da Ermənista silah satmaq arzusundadır. Niyə? Hərbi baxımdan sıradan çıxmış Ermənistan Cənubi Qafqazda İrana istək və arzularının həyata keçirməkdə elə bir yardım göstərə bilmir. Ermənistan bunu çox istəyir. Çünki Ermənistanla İranı, daha doğrusu fars sovinistlərini türkə düşmənçilik hissi monolit şəkildə birləşdirir.
İran silahlarının da ciddi problemləri var. Çağdaş texnologiyanın inkişaf parametrləri baxımından İran hərbi kompleksi ciddi şəkildə axsayır. Məsələn, Ukraynada Rusiya tərəfindən istifadə olunan İran dronları İsrail və Türkiyə dronlarına böyük hesabla uduzur. Ancaq İran dronlarının öz üstünlüyü var. Belə ki, onlar çox ucuzdur. Məsələn, İranın qatil dronları var ki, cəmi 20 min dollara almaq mümkündür…
Ermənistana daha hansı ölkə silah sata bilər? Nəzəri baxımdan bir çox ölkələr. Ancaq dediyim kimi, kasıb Ermənistan müasir silhlarala öz ordusunu təmin etmək gücündə deyil. Çünki müasir silahlar çox bahadır. Həm də silah alveri xeyli fərqlidir. Bir çox ölkələr hökumətin razılığı olmadan hansısa bir dövlətə silah satmırlar…
Hərbi baxımdan dizi üstə olan Ermənistan Hindistan və İran silahları ala bilsə, xeyli dirçələ bilər. Amma Azərbaycan Ordusuna yenə də böyük hesabla uduzacaq. Buna baxmayaaq, Ermənistan silahlanmaq istəyir. Hazırda Paşinyan hökuməti Türkiyə və Azərbaycanla siyasi müstəvidə anlaşmağa çalışır. Ancaq Ermənistanın hərbi baxımdan da güclü olması üçün də radikal addımlar atmağı da lazım bilənlər də var.
Hindistan öz silahını İran üzərindən Ermənistana göndərə bilər. İranın asanlıqla qonşu ölkəyə silah daşıması da o qədər də çətin olmamalıdır. Ancaq bu məsələdə bir “əmma” var. “Əmma” odur ki, İran adlanan coğrafiyada əhalinin böyük bir hissəsi türklərdən ibarətdir. 44 günlük müharibə zamanı Rusiyanın İran üzərindən Ermənistana silah daşıması türkləri hərəkətə gətirdi və İranda ciddi etiraz aksiyaları keçirildi…”.
E.Həsənlinin sözlərinə görə, son vaxtlar Azərbaycanda dövlət səviyyəsində Qüney Azərbaycan türklərinə dəstək verilir. Bu isə İran türklərini yerli siyasi proseslərə müdaxilə etməyə ruhlandırır. Hələ orası da var ki, Türkiyə də bu işin içindədir:
“Azərbaycan Türkləri Hindistanın İran üzərindən Ermənistana silah satmasının qarşısını ala bilərmi? İranın özünü necə, Ermənistana silah satmaq düşüncəsindən uzaqlaşdıra biləcək davranışları ortaya qoymaq gücündədirmi? Təbii ki, bu kimi suallar müsbət cavb almaq üçün ciddi işlər görülməlidir. Hazırda ideoloji baxımdan fəlakət həddində sarsıntılar yaşayan İranın molla rejimini ram etmək mümkündür. Və indidən Azərbaycan iqtidarı bu məsələ üzərində düşünməlidir…
Aydındır ki, Gürcüstan üzərindən Ermənistana silah göndərmək çox çətindir. Düzdür, 2020-ci ilin iyununda Serbiyadan Ermənistana minomyotlar və müxtəlif kalibrli hərbi sursat da daxil olmaqla böyük həcimdə silah sursat göndərilmişdi. Ancaq bu yol dərhal qapadıldı. Real vəziyyət belədir ki, Gürcüstana həm Türkiyənin, həm də Azərbaycanın təsir imkanları var. Ancaq İran məsələsində bu, bir qədər çətindir.
Bir daha vurğulayıram: Ermənistan silahlanmaq istəyir. Silahları əsasən Hindistan və İrandan alacaq. Bu prosesin qarşısını almaq üçün Azərbaycan iqtidarı indidən hərəkətə keçməlidir. Xüsusən, İrandakı millətçi kəsim bu prosesin qarşısının alınması üçün səfərbər olunmalıdır…”.
Yeganə
Son şərhlər