Alimlər NASA-nın “InSight” roverinin əldə etdiyi seysmik məlumatlardan istifadə edərək Marsın daxili hissəsini yenidən qurmuşlar. Araşdırmalara görə, Qırmızı Planetin mantiyasında hələ də 4,5 milyard il əvvələ aid nəhəng qaya parçaları var.
Elchi.az xəbər verir ki, ingiltərədəki Imperial College Londondan Dr. Constantinos Charalambousun başçılıq etdiyi qrup səkkiz böyük zəlzələ və meteor zərbələri ilə bağlı məlumatları təhlil edib.
Seysmik dalğaların yayılma sxemləri mantiyada diametri 4 kilometrə qədər olan nəhəng qaya bloklarının olduğunu aşkar etdi.
Bu fraqmentlərin planetin formalaşmasının ilkin mərhələlərində baş vermiş kosmik təsirlərin qalıqları olduğu güman edilir.
Güclü bombardmanın izləri
Günəş sisteminin ilk 100 milyon ilində Mars və Yer kimi daxili planetlər meteoritlər tərəfindən güclü bombardmana məruz qalmışdır.
Alimlərin fikrincə, bu toqquşmalar Marsın gənc qabığını sındıraraq nəhəng maqma okeanlarının əmələ gəlməsinə səbəb olub. Soyuduqdan və kristallaşdıqdan sonra müxtəlif tərkibli qaya parçaları mantiyada sıxışdı. Yer kürəsində bu cür strukturlar boşqab tektonikasının daimi işləməsi səbəbindən çoxdan yoxa çıxıb. Lakin Marsın tək, sabit qabığı olduğu üçün bu qədim izlər “zaman kapsulu” kimi qorunub saxlanılıb.
Planetlərin təkamülünə işıq salır
Tədqiqatçılar belə nəticəyə gəliblər: “Marsda qorunan qədim heterojenliklər planetin geoloji tarixinə və təkamülünə unikal bir pəncərə təqdim edir”.
Yer Günəş Sistemində qabığı plitə tektonikası ilə parçalanmış yeganə planetdir. Marsdakı tapıntılar həm Veneranın, həm də Merkurinin daxili quruluşunu başa düşmək üçün vacib bir meyar təmin edir.
Araşdırma “Science” jurnalında dərc olunub.
Şayəstə Hüseynova
