*Ateroskleroz* jurnalında dərc olunan yeni bir araşdırma, göz ətrafında görünən solğun, qabarıq sarı ləkələrin (ksantelazma) ürək tutması, insult və keçici işemik hücum (kiçik, insult kimi epizodlar) riskinin erkən göstəricisi ola biləcəyini ortaya qoydu.
Elchi.az xəbər verir ki, bu ləkələr makrofaqlar kimi tanınan immun hüceyrələri xolesterol və digər yağlarla dolu olduqda əmələ gəlir.
Çox vaxt yüksək qan xolesterol səviyyələri ilə əlaqəli olsa da və təcrid olunmuş şəkildə zərərsiz hesab edilsə də, bu vəziyyət ateroskleroza (arteriyaların sərtləşməsi) bənzər bir bioloji prosesi əhatə edir və bu proses qan damarlarında yağ lövhələrinin toplanması yolu ilə inkişaf edir.
Stanford Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılan bir araşdırmada, ksantelazma diaqnozu qoyulmuş 17.925 nəfərdən alınan sağlamlıq məlumatları göz müayinəsindən keçmiş, lakin ksantelazması olmayan uyğunlaşdırılmış nəzarət qrupu ilə müqayisə edildi:
Ksantelazma xəstələri arasında ürək tutmalarının nisbəti 1 faiz, nəzarət qrupunda isə 0,35 faiz təşkil edirdi.
İlk il ərzində ksantelazma qrupunda insult riski 0,95 faiz (nəzarət qrupunda 0,30 faizlə müqayisədə), keçici işemik tutma riski isə 0,60 faiz (nəzarət qrupunda 0,19 faizlə müqayisədə) olaraq qeydə alınıb.
Uzunmüddətli təsirlər: İki qrup arasındakı fərq 5 və 10 illik müşahidə dövrlərində azalsa da, ksantelazmalı şəxslərdə infarkt, insult və keçici işemik tutmalar riski xeyli yüksək olaraq qalıb.
Risk yüksək qan lipid səviyyəsi olmadan belə davam edir
Tədqiqatın digər diqqətəlayiq tapıntısı, normal qan xolesterolu və ya lipid səviyyəsi olan ksantelazma xəstələrində belə ürək və beyin-damar hadisələrinin tezliyinin eyni dərəcədə yüksək qalmasıdır.
Bu, göz ətrafındakı ləkələrin yalnız yüksək xolesterolun deyil, həm də hələ tam başa düşülməmiş digər sistem risk faktorlarının əlaməti ola biləcəyini göstərir.
Erkən diaqnoz və profilaktika üçün fürsət
Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, ksantelazma üçün dermatoloqlara və ya oftalmoloqlara müraciət edən şəxslər çox vaxt bu vəziyyəti sadəcə estetik narahatlıq kimi qəbul etsələr də, diaqnoz qoyulmamış ürək-damar riskləri daşıya bilərlər.
Göz ətrafındakı bu fərqli böyümələrin erkən aşkarlanması həyat tərzi dəyişiklikləri, qan təzyiqinin idarə olunması və xolesterolu aşağı salan müalicələr kimi profilaktik tədbirlərin vaxtında həyata keçirilməsini asanlaşdıra bilər.
Şayəstə
