ABŞ Prezidenti Donald Trampın parasetamol və peyvəndləri autizmlə əlaqələndirdiyi iddiaları Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və bir çox ölkənin səhiyyə orqanları tərəfindən “elmi əsassız” olaraq rədd edilib. Mütəxəssislər “Peyvəndlər həyat xilas edir, ağrıkəsicilər isə hamilə qadınlar üçün təhlükəsizdir” mesajı verib.
Elchi.az xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp hamilə qadınlara parasetamoldan (asetaminofen) çəkinməyi, valideynlərə isə uşaqlarının peyvəndini təxirə salmağı tövsiyə edib. Bununla belə, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) peyvəndlərin autizmə səbəb olması iddiasını “yanlış və təhlükəli” adlandırıb.
“Peyvəndlər həyatı xilas edir”
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının sözçüsü Tarik Jašarević, “Elm sübut etdi: Peyvəndlər autizmə səbəb olmur və milyonlarla insanın həyatını xilas edəcək” dedi. Böyük Britaniyanın səhiyyə naziri Ues Stritinq ictimaiyyəti “Trampın sözlərinə qulaq asmayın, həkimlərə qulaq asın” deyə çağırıb.
Böyük Britaniyanın dərman idarəsi MHRA, parasetamol və autizm arasında heç bir əlaqə olmadığını açıqladı. Avropa Dərman Agentliyi də “Mövcud elmi məlumatlarda heç bir assosiasiya yoxdur” deyərək oxşar bəyanat yayıb. İspaniya və Avstraliyanın səhiyyə agentlikləri də dərmanı təhlükəsiz elan ediblər.
“Elmi əsası yoxdur”
Ekspertlər Trampın iddialarının elmi əsasının olmadığını vurğulayıblar. 2024-cü ildə İsveçdə nəşr olunan və 2,4 milyon doğuşu araşdıran genişmiqyaslı araşdırma, hamiləlik zamanı parasetamolun istifadəsi ilə autizm arasında heç bir əlaqə tapmadı.
Autizm nisbətləri niyə artıb?
ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzləri (CDC) autizm diaqnozlarının 2000-ci ildə 150 uşaqdan 1-dən 2022-ci ildə 31 uşaqdan 1-ə yüksəldiyini açıqladı. Həkimlər bu artımın həm daha geniş diaqnostik meyarlar, həm də ailələrə müraciətlərin artması ilə əlaqədar olduğunu düşünürlər.
Şayəstə Hüseynova
Trampın dedikləri heç cürə düzgün deyil. Elmi dairələr hər şeyi aydınlaşdırıb. Peyvəndlər həyatı xilas edir, parasetamol da təhlükəsizdir. Buna inanmaq lazım.
Bu məqaləni oxuyanda çaşıb qaldım. Trampın dediklərini elmi dairələr belə təsdiqləmirmiş, maraqlıdır. Bəs onda nə üçün belə bir söz çıxıb ortaya, kim bilər? Amma ÜST-ün dediyi kimi, peyvəndlər həqiqətən də həyat qurtarır, buna şübhə yoxdur. Həkimlərə inanmaq lazımdı.
Bu mövzuda yazılan məqalə məni də çaşdırdı. Trampın dediklərinin heç bir elmi əsası olmadığını görmək maraqlıdı. Amma həkimlərin dediyi kimi, peyvəndlər həqiqətən də həyat xilas edir, buna heç şübhə yoxdur. ÜST-ün də bu barədə açıqlaması var, düz deyirlər.
Bu mövzuda belə bir məqalənin olması çox yaxşı oldu. Məncə, bu cür məsələlərdə elmi məlumatlara inanmaq ən doğrusudur. Prezidentlərin belə yanlış fikirlər səsləndirməsi təəssüf doğurur, amma sevindirici haldır ki, mütəxəssislər dərhal bu cür şayiələrə cavab verirlər.
Bu mövzuda belə bir məqalənin olması çox yaxşı oldu. Məncə, bu cür məsələlərdə elmi məlumatlara inanmaq ən doğrusudur. Prezidentlərin belə yanlış fikirlər səsləndirməsi təəssüf doğurur, amma sevindirici haldır ki, mütəxəssislər dərhal bu cür şayiələrə cavab verirlər. Həkimlərin sözünə qulaq asmaq lazımdı.