Sayı 50 milyon nəfərdən çox olan azərbaycanlılar dünyanın 5 qitəsində məskunlaşıblar. Soydaşlarımızın siyasi, iqtisadi və sosial-mədəni fəaliyyəti yaşadıqları ölkələr, oradakı şərait, mənəvi dəyərlər kimi müxtəlifdir. Həmvətənlilərimizin daha çox üz tutduğu ölkələr Rusiya və Ukraynadır. Ancaq Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra bu ölkələrdə yaşayan vətəndaşlarımızın həyatı rəvan keçməyib. Hər il onlarla vətəndaşımız müxtəlfi kriminal qruplar tərəfindən qətlə yetirilir. Soydaşlarımızın cənazələri bir qayda olaraq öz ailələri tərəfindən ölkəyə gətirilir. Bəs xarici ölkədə öldürülən həmyerlilərimizin qətlləri araşdırılırmı? Cinayəti törədənlər məsuliyyətə cəlb edilirmi? Azərbaycanın səfirliyi öz vətəndaşlarına qarşı tövədilən cinayətlərin araşdırılmasını tələb edirmi?

2016-ci ilin ilk aylarında olan statistika

Yanvarın 26-da Rusiyada Azərbaycan vətəndaşı qətlə yetirilib. Hadisə Sank Peterburqun Krılenko küçəsindəki bilyard klublarından birində qeydə alınıb. Məlumata görə, Azərbaycan vətəndaşının naməlum şəxslərlə mübahisəsi düşüb və o bıçaqlanıb. Bıçaq xəsarətləri alan yaralı dərhal ağır vəziyyətdə şəhərdə yerləşən Aleksandr adına xəstəxanaya çatdırılsa da, 32 yaşlı kişinin həyatını xilas etmək mümkün olmayıb. Xəstəxanadan onu da bildiriblər ki, Azərbaycan vətəndaşı bıçaqlanmazdan əvvəl döyülüb. Belə ki o, xəstəxanaya gətirilərkən qapalı kəllə beyin və qarının küt travması da almışd. Faktla bağlı hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurma maddəsi ilə cinayət işi açılıb, araşdırma aparılır.

Fevralın 4-də Rusiyanın Leninqrad vilayətinin Tosnensk rayonunda azərbaycanlı öz “Mersedes” markalı maşınında güllələnib. Hadisə Yam-İjora qəsəbəsində, Lenin küçəsində yerləşən bir evin qarşısında baş verib. İnsident gecə saatlarında qeydə alınıb. Həmin ünvanda Qafqaz mətbəxinə məxsus bir kafenin də olduğu deyilir.  Rusiya Təhlükəsizlik Xidmətindən verilən məlumata görə, həmin kafenin qarşısına “Chevrolet Lacetti” markalı maşın gəlib, onun içərisində olan insanlar qarşı tərəfdə maşınını park etmək istəyən “Mercedes-Benz Gelandewagen” markalı maşının sürücüsünə atəş açıblar. Salonda olan 42 yaşlı E.Heydərov aldığı 6 güllə yarasından yerindəcə keçinib.

Fevralın 6-da Ukraynanın Odessa şəhərinin Admiralsk prospektində uzun müddətdir orada yaşayan azərbaycanlı qətlə yetirilib. Azərbaycanlını “Vimpel” barından bir az aralıda öldürüblər. Məlum olub ki, öldürülən şəxs Beyləqan rayonunun 1-ci Aşıqlı kəndindən olan, 27 yaşlı Aqşin Məmmədovdur. O, Odessada kafelərdən birindən çıxıb maşınına minərkən naməlum şəxslərin hücumuna məruz qalıb. Çoxsaylı bıçaq xəsarətləri alan A. Məmmədov hadisə yerində ölüb.

Hüquqşünas Müzəffər Baxış Bizimyol.info-ya açıqlamasında bildirdi ki, əslində qanuna görə cinayət harda baş verirsə, orda da onu tədqiq etməlidirlər. Həmin yerdə qüvvədə olan cinayət qanunvericiliyinə görə, qətli törədən şəxslər cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməlidirlər: “Əgər cinayət işi başlanmasa, bizim Cinayət Məcəlləsinin 12-ci maddəsinə görə, öldürülən şəxs Azərbaycan vətəndaşıdırsa qatil məsuliyyətə cəlb edilmirsə, həmin şəxs Azərbaycan ərazisində tutulursa, cinayət məsuliyyətinə cəlb edilə bilər. Bir şərtlə ki, həmin şəxs törətdiyi cinayət əməlinə görə, xarici ölkədə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsin”.

M.Baxış deyir ki, bu qətllərə görə həm Rusiyada, həm də Ukraynada qüvvədə olan öz qanunvericiliklərinə görə, cinayət işləri başlanılır. Həmin işlərin istintaqı aparılır: “Əgər gələcəkdə müəyyən edilsə ki, həmin şəxsə qarşı cinayət əməlini Azərbaycan vətəndaşları törədibsə, onlar ölkə ərazisində tutulsalar, öz vətəndaşını başqa dövlətə vermədiyinə görə, həmin başlanmış cinayət işlərini Rusiyadan və Ukraynadan tələb edə bilər. Həmin cinayət işləri Azərbaycana göndəriləcək və həmin şəxslər burda məsuliyyətə cəlb edilə bilərlər”.

Azərbaycanın Rusiyadakı keçmiş səfiri, tanınmış politoloq Hikmət Hacızadə Bizimyol.info-ya bildirdi ki səfirlik öz vətənaşları ilə ciddi məşğul olmalıdır. Səfirlikdə xüsusi adamlar olmalıdır onların hüquqlarının qorunması ilə məşğuldurlar. Keçmiş dilomatın sözlərinə görə səfirlikdə hüquqşünaslar, vəkillər olmalı, konsol bu işlə məşğul olmalıdır. «Birincisi, həmin ölkəyə daim işə gedən şəxslərlə yaxşı olardı ki, təmas yaransın, qeydiyyatları aparılsın. Əlbəttə ki, orda Azərbaycanlılar çoxdur. Onları da müxtəlif diaspora təşkilatları ilə əlaqələndirmək olar ki, heç olmasa onlar həmyerlilərimizlə təmasda olsunlar. Bilsinlər ki, vətəndaşlarımız hardadı. Onlar siyahıda olsunlar, ünvanları, məşğul olduqları işlərin qeydiyyatı aparılsın. Hüquqi müdafiə, diplomatik müdafiə təşkil olunmalıdır”-deyə H.Hacızadə vurğuladı.