Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu mövsümi soyuqdəymə səbəbiylə xərçəngin illər sonra qayıda biləcəyini aşkar ediblər.
Elchi.az xəbər verir ki, Araşdırma “Nature” jurnalında dərc olunub . O, iki araşdırmadan ibarətdir : siçanlar üzərində təcrübə və insanlardan alınan epidemioloji məlumatların təhlili.
Gəmiricilərdə süni şəkildə yatmış yayılmış xərçəng hüceyrələri yaradılmışdır. Bu zaman süd vəzilərindən çıxan bədxassəli hüceyrələr doğuşdan bir neçə ay sonra ağciyərlərdə və digər orqanlarda məskunlaşır .
Heyvanlar uyğunlaşdırılmış A qrip virusu ilə yoluxmuş və iki həftə ərzində ağciyərlərində metastazlar əmələ gəlmişdir. Bu proses adətən bir ilə qədər davam edir. SARS-CoV-2 virusu ilə aparılan təcrübənin nəticələri oxşar idi: 28-ci günə xərçəng hüceyrələrinin sayı əhəmiyyətli dərəcədə artdı.
Tədqiqatçılar həmçinin Flatiron Health elektron məlumat bazasında bütün xərçəng növlərindən remissiyada olan 4800 UK Biobank iştirakçısının və döş xərçəngindən remissiyada olan təxminən 37 000 xəstənin müşahidə məlumatlarına baxıblar. Böyük Britaniyanın Biobank kohortunda 2022-ci ilin sonuna kimi xərçənglə bağlı 128 ölüm hadisəsi baş verib . 2020-ci ildə COVID-19 PCR üçün müsbət test edən iştirakçılar , mənfi test edənlərlə müqayisədə xərçəngdən ölmək riskindən demək olar ki , iki dəfə çox idi. Döş xərçəngi diaqnozundan sonra COVID-19 üçün müsbət test edən Flatiron Health kohortunda olan qadınların ağciyərlərə metastatik xəstəlik inkişaf etdirmə ehtimalı daha yüksək idi.
İltihabın bununla nə əlaqəsi var?
Alimlər xərçəng hüceyrələrinin oyanmasını immun agenti ilə əlaqələndirirlər interleykin-6 (L-6) , iltihab proseslərində iştirak edən bir protein. Normalda, virus infeksiyasının ağır nəticələrindən qoruyur, lakin bədəndə xərçəng hüceyrələri varsa, onların böyüməsinə təsir göstərə bilər.
Maraqlıdır ki, siçanların ağciyərlərində IL-6 səviyyəsi infeksiyadan 15 gün sonra azalıb, lakin xərçəng hüceyrələri daha uzun müddət aktiv qalıb. Burada elm adamları digər immun hüceyrələrin, CD4 T hüceyrələrinin də prosesdə iştirak etdiyini aşkar etdilər. Xərçəngi öldürən CD8 T hüceyrələrinin aktivləşməsini boğurlar . Görünür, bu amillərin birləşməsi oyanma prosesini işə salır .
Alimlər qeyd edirlər ki, vəziyyəti tam başa düşmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var. Eyni zamanda, xərçəngdən əziyyət çəkənlərin qrip və SARS-CoV-2-yə qarşı müntəzəm peyvənd və digər profilaktik tədbirlərə ehtiyacı olduğu aydındır. Həkimlər də öz növbəsində infeksiyanın mümkün nəticələri ilə operativ mübarizə aparmağa hazır olmalıdırlar.
Nuranə Məmmədova
Son şərhlər