Kumamoto Universiteti alimləri narın yarpaqlarında və budaqlarında sinir sistemi və ürəyi zədələyən transtiretin (TTR) amiloidozu ilə bağlı zərərli protein yığılmalarını parçalaya bilən təbii bir birləşmə aşkarlayıblar.
Elchi.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri iScience jurnalında dərc olunub.
Transtiretin amiloidozunda toxumalarda anormal protein (amiloid) yığılır ki, bu da periferik sinir sistemi, ürək, böyrək və digər orqanlara zərər verir. Nəticədə fiziki fəaliyyət zamanı nəfəs darlığı, başgicəllənmə, ürək çatışmazlığı və xroniki ağrı yaranır.
Yeni birləşmələri tapmaq məqsədilə tədqiqat qrupu 1 500-dən çox bitki ekstraktını araşdırıb. Ən aktiv maddə narın tərkibində olan 1,2,3,4,6-penta-O-galloyl-β-D-glükoza (PGG) olub. Laboratoriya sınaqlarında PGG həm mutant, həm də normal tipli transtiretini təsir edən amiloid liflərini parçalayır, digər zülallara toxunmur.
Nemotodlarda aparılan sınaqlarda PGG protein yığıntılarının sayını azaldıb və orqanizmin ömrünü artırıb. Həmçinin, PGG irsi transtiretin amiloidozu olan xəstələrin ürək toxumasından çıxarılan amiloid liflərini də parçalayıb, bu da onun klinik potensialını göstərir.
Alimlər qeyd edirlər ki, PGG-nin fəaliyyəti onun struktur xüsusiyyətləri ilə izah olunur: əsas molekula birləşmiş kimyəvi “budaqlar” (galloyl qrupları) birləşmənin təhlükəli zülallara möhkəm bağlanaraq onları parçalamağa imkan verir.
Tədqiqatçılar əlavə edir ki, PGG-nin insanlarda tətbiqi üçün təhlükəsizlik və effektivlik üzərində əlavə araşdırmalar lazımdır. Lakin gələcəkdə bitki mənşəli molekullar yeni nəsil terapiyanın əsasını təşkil edə bilər ki, bu terapiya yalnız zülalları sabitləşdirmir, həm də patogen protein yığılmalarını aktiv şəkildə parçalayır.
Məryəm
