Alimlərin proqnozlarına görə, antibiotiklərə davamlı “superbaq”lardan ölüm hallarının 60 faiz artacağı gözlənilir. Bu, işçi qüvvəsini və qlobal iqtisadiyyatı poza bilər.
Elchi.az xəbər verir ki, tədqiqatlar göstərir ki, “superböcəklər” 2050-ci ilə qədər milyonlarla insanı öldürə bilər və qlobal iqtisadiyyata təxminən 2 trilyon dollar ziyan vura bilər.
“The Guardian” yazır ki, Böyük Britaniya hökuməti tərəfindən maliyyələşdirilən araşdırma göstərir ki, razılaşdırılmış tədbirlər həyata keçirilməsə, antimikroblara qarşı müqavimətin (AMR) yüksəlməsi növbəti rüb ərzində qlobal ümumi daxili məhsulun (ÜDM) illik 1,7 milyard dollar itkisinə səbəb ola bilər.
Sağlamlığın Ölçüləri və Qiymətləndirilməsi İnstitutunun (IHME) məlumatına görə, 2050-ci ilə qədər AMR-dən ölümlərin 60 faiz artacağı gözlənilir. Təxminlərə görə, hər il ABŞ-da 1,34 milyon və təkcə Böyük Britaniyada 184,000 insan antibiotiklərə davamlı böcəklərdən öləcək, eyni zamanda dərmana davamlı bakteriyalardan ciddi şəkildə xəstələnən insanların sayı da artır.
Superböcəklər xəstəxanaya yerləşdirmə sayını artırır, bu da daha uzun və daha intensiv qalmalara, daha bahalı ikinci dərəcəli müalicələrə və daha mürəkkəb qayğıya səbəb olur. Bu o deməkdir ki, davamlı infeksiyaların müalicəsi antibiotiklərin təsirli olduğu infeksiyalardan təxminən iki dəfə baha başa gəlir.
Tədqiqat hesab edir ki, AMR-nin müalicəsi üçün qlobal sağlamlıq xərcləri hər il 176 milyard dollardan bir qədər az arta bilər, Böyük Britaniyada 900 milyon dollardan 3,7 milyard dollara və ABŞ-da 15,5 milyard dollardan 57 milyard dollara qədər arta bilər.
Qlobal İnkişaf Mərkəzinin analitik mərkəzi tərəfindən aparılan araşdırma, ABŞ, Böyük Britaniya və Aİ-nin iqtisadiyyatlarının ən ağır zərbələr arasında qalacağını və son vaxtlar böyük yardımların kəsilməsinin öz-özünə məhv olması ilə bağlı ittihamlara səbəb olacağını müəyyən edib. Tədqiqatın aparıcı müəllifi və Qlobal İnkişaf Mərkəzinin siyasət üzrə eksperti Entoni MakDonnell bildirib ki, hətta AMR dərəcələrinə nəzarətdə uğur qazanmış ölkələr belə özündən razı ola bilməz. McDonnell qeyd edib ki, AMR proqramları yardımın kəsilməsindən qorunmasa, dünyada müqavimət dərəcələri çox güman ki, ən çox vurulan ölkələrlə eyni sürətlə artacaq.
McDonnell əlavə etdi: “Bu, G7 ölkələri də daxil olmaqla, bütün dünyada milyonlarla insanın ölümünə səbəb olacaq. İndi bakterial infeksiyaların müalicəsinə sərmayə qoymaq insanların həyatını xilas edəcək və uzunmüddətli iqtisadi gəlirlərə milyardlarla dollar gətirəcək.”
Tədqiqat 122 ölkə üçün antibiotik müqavimətinin iqtisadi və sağlamlıq yükünü hesablayıb və təxmin edib ki, bu ən bədbin ssenari altında ÜDM itkiləri 2050-ci ilə qədər Çində ildə 722 milyard dollara, ABŞ-da 295.7 milyard dollara, Aİ-də 187 milyard dollara, Yaponiyada 65.7 milyard dollara və Böyük Britaniyada 58 milyard dollara çata bilər. Tədqiqata görə, davamlı səhvlərin daha yüksək nisbətləri Böyük Britaniya, Aİ və ABŞ-da işçi qüvvəsini müvafiq olaraq 0,8 faiz, 0,6 faiz və 0,4 faiz azaldacaq.
Bununla belə, ölkələr superböcəklərlə mübarizəyə daha çox sərmayə qoysalar – yeni antibiotiklərə çıxışın artırılması və bu infeksiyaların yüksək keyfiyyətli müalicəsi – ABŞ iqtisadiyyatı 2050-ci ilə qədər hər il 156,2 milyard dollar, Böyük Britaniya isə 12 milyard dollar artacaq.
Şayəstə Hüseynova
