Fransa 1958-ci ildə Beşinci Respublikanın qurulmasından bəri özünün ən böyük institusional böhranı ilə üzləşir. Makronun 2017-ci ildə vəd etdiyi “yeni siyasət” indi Fransanı iflic vəziyyətinə salan idarəçilik böhranına çevrilib.
Elchi.az xəbər verir ki, Fransa siyasətində görünməmiş bir böhran yaxınlaşır. Son 20 ayda dörd baş nazirin dəyişdirilməsi ilə beşinci baş nazirin ölkənin vəzifədən getməsi an məsələsidir.
Baş nazir Fransua Bayru istefasını bu gün elan edə bilər. Bundan əlavə, bu böhran təkcə hökumətin deyil, həm də prezident Emmanuel Makronun siyasi ölümünə səbəb ola bilər.
Təxminən doqquz aya yaxındır vəzifədə olan Bayrou etimad səsverməsi öncəsi böyük təzyiq altındadır.
The New York Times bu qərarı “intihar hərəkəti” kimi qiymətləndirib və Bayrou hökumətinə etimad səsverməsi tələb edir.
Verian Qrupunun Le Figaro üçün keçirdiyi son sorğuya görə, seçicilərin yalnız 14%-i Bayru-nu dəstəkləyir, Makrona inam isə 15%-ə düşüb.
Milli Assambleyada ifrat sağçı və solçu partiyalar Bayruya qarşı birləşib. 577 yerlik parlamentdən 330-a sahib olan müxalifət hökuməti devirmək üçün kifayət qədər səs çoxluğuna malikdir. Parlament ifrat, mərkəz və sol bloklar arasında bölünərək hökumətin qərar qəbul etmə prosesinə təsirli şəkildə mane olur.
Makronun 2024-cü ilin iyununda növbədənkənar seçki keçirmək qərarı siyasi çıxılmazı daha da dərinləşdirdi.
Sky News Fransanı “Avropanın problemli uşağı” kimi təsvir etsə də, hazırda Fransa ictimaiyyətinin əksəriyyəti dəyişiklik istəyir. RT-nin məlumatına görə, Fransa seçicilərinin 67%-i Makronun istefasını, 72%-i isə Bayrunun istefasını dəstəkləyir.
Bayrou keçən həftə RTL-yə verdiyi müsahibədə etimad səsverməsi çağırışını müdafiə edərək, “Həyatda hökumətin yıxılmasından daha pis fəlakətlər var” demişdi.
Ölkə iqtisadiyyatı da siyasəti kimi həyəcan yaradır. Fransanın büdcə kəsiri 198 milyard dollara, dövlət borcu isə 3,93 trilyon dollara çatıb. Bu, Avropa İttifaqının müəyyən etdiyi 3%-lik büdcə kəsiri həddini demək olar ki, iki dəfə artırır. Borca görə faiz hər il 77 milyard dolları ötür.
Yeni növbədənkənar seçki ssenarisi Makronun ən pis kabusu ola bilər, çünki sorğular Marin Le Penin Milli Mitinq Partiyasının lider partiya kimi çıxacağını proqnozlaşdırırdı.
Bayru istefa verərsə, Makron yeni baş nazir təyin etməli olacaq. Ancaq mövcud siyasi balansı nəzərə alsaq, bu addım çətin ki, həll yolu tapsın.
Konstitusiya hüququ eksperti Professor Alexandre Viala Le Monde qəzetinə “Yeni güc balansı parlament və hökuməti fəaliyyətsiz hala gətirdi” ,- deyib. Viala görə, Bayru istefaya göndərilərsə, Makronun istefası qaçılmaz olaraq müzakirə mövzusuna çevriləcək.
Nuranə Məmmədova
Son şərhlər