Pekin Universiteti tərəfindən aparılan tədqiqatda insan beyninin dolaşıq səthini 10 millisaniyədən az müddətdə yüksək dəqiqliklə modelləşdirə bilən yeni bir memristor çipi hazırlanmışdır. Çin Elmlər Akademiyasının Şanxay Mikrosistemlər və İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu ilə əməkdaşlıqda hazırlanan çip üzərində aparılan tədqiqat “Science” jurnalında dərc edilib.
Elchi.az xəbər verir ki, zamanla inkişaf edən mürəkkəb sistemləri izləmək üçün neyron şəbəkələrini riyazi tənliklərə uyğunlaşdıran süni intellekt sistemləri fiziki modelləşdirmə, tibbi görüntüləmə və 3D beyin rekonstruksiyasında istifadə olunur.
Lakin ənənəvi kompüterlərdə yaddaş və prosessor arasında daimi məlumat ötürülməsi emal müddətini yavaşladır və yüksək enerji istehlakına səbəb olur.
Emal birbaşa yaddaşda aparılır
Yeni hazırlanmış çip, məlumatların saxlanıldığı yerdə birbaşa kritik hesablamalar aparmaqla yaddaş və prosessor arasında məlumat ötürülməsinə ehtiyacı aradan qaldırır. Bu, beyin modelləşdirmə proseslərinin daha sürətli və daha az enerji istehlakı ilə tamamlanmasına imkan verir.
40 nanometrlik istehsal prosesindən istifadə edilərək istehsal olunan və 0,28 kvadrat millimetr sahəni əhatə edən çip 50 MHz tezliyində işləyir. Neyron dinamikası hesablamalarında qabaqcıl ASIC prosessorları ilə müqayisədə 3,82-36,27 dəfə daha sürətli performans nümayiş etdirən çip, 11,75-24,73 dəfə daha az enerji sərf edib. Beyin qabığı səthinin yenidən qurulması proseslərində NVIDIA A100 GPU ilə müqayisədə 478 dəfəyə qədər sürət artımına nail olub.
Tibbi texnologiyalar üçün yeni bir dövr
Testlərdə çip beynin ağ və boz maddə sərhədlərini uğurla modelləşdirib; mürəkkəb beyin qıvrımlarını qoruyarkən hamar və topoqrafik cəhətdən ardıcıl 3D səth şəbəkələri yaradıb.
Mürəkkəb süni intellekt mərkəzli modelləşdirməni millisaniyə səviyyələrinə endirən bu texnologiya beyin-kompüter interfeyslərində, rəqəmsal beyin əkizlərində, əməliyyat zamanı real vaxt naviqasiya sistemlərində və Alzheimer və Parkinson kimi neyrodegenerativ xəstəliklərin tədqiqatlarında istifadə üçün nəzərdə tutulub.
Şayəstə
