Elm adamları ağızda yaşayan müəyyən bakteriya və göbələklərin insanlarda ən ölümcül xərçənglərdən biri olan mədəaltı vəzi xərçəngi ilə əlaqəli ola biləcəyini aşkar ediblər. Tədqiqatlar göstərir ki, müntəzəm fırçalama və diş ipi dişləri qorumaqla yanaşı, xərçəngə qarşı da təsirli ola bilər.
Elchi.az xəbər verir ki, epidemioloq Richard Hayes və New York Universitetində onun komandası 50-70 yaş arası 300.000-dən çox insanın sağlamlıq qeydlərini və ağız qarqara nümunələrini təhlil etdi. Tədqiqat 27 müxtəlif mikrobun müəyyən birləşmələrinin mədəaltı vəzi xərçəngi riskini üç dəfə artırdığını göstərdi.
Xüsusilə üç bakteriya növü (Porphyromonas gingivalis, Eubacterium nodatum, Parvimonas micra) və ümumi bir göbələk (Candida tropicalis) daha yüksək risklə əlaqələndirilmişdir. Əksinə, bəzi bakterial və göbələk növlərinin də xərçəng riskini azaltdığı aşkar edilmişdir.
Mikroblar mədəaltı vəzə necə çatır?
Tədqiqatçılar bu mikrobların tüpürcək vasitəsilə həzm sisteminə daxil olub mədəaltı vəziyə keçə biləcəyindən şübhələnirlər. Ancaq bu vəziyyətin birbaşa xərçəngə səbəb olub-olmadığı aydın deyil. Hayes vurğuladı ki, müşahidə edilən nümunələr əlavə araşdırma tələb edir.
Erkən diaqnoz ümidi
Tədqiqata görə, 445 mədəaltı vəzi xərçəngi xəstəsi eyni sayda sağlam fərdlə müqayisə edildikdə, müəyyən bakteriya və göbələk ardıcıllığının xəstəliklə güclü əlaqəsi olduğu aşkar edilmişdir.
Pankreas xərçəngi üçün beş illik sağ qalma nisbəti yalnız 13 faizdir. Xəstəlik çox vaxt gec aşkar edildiyi üçün ölüm nisbəti çox yüksəkdir. Mütəxəssislər deyirlər ki, ağız mikrobiomunun tədqiqi erkən müayinəyə rəhbərlik edə bilər.
NYU-dan Jiyoung Ahn, “Ağızdakı bakterial və göbələk müxtəlifliyinin profilini çıxarmaqla, mədəaltı vəzi xərçəngi müayinəsinə ən çox ehtiyacı olan şəxsləri müəyyən etmək mümkün ola bilər” deyib.
Araşdırmanın nəticələri JAMA jurnalında dərc olunub.
Şayəstə Hüseynova
