Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş katibi Antonio Quterreş BMT Təhlükəsizlik Şurasında islahatların aparılmasını “çox məntiqli bir şey” hesab edərək, Şuranın strukturunun müasir dünya ilə bir araya sığmadığını bildirib.
Elchi.az xəbər verir ki, Quterreş BMT-nin ABŞ-ın Nyu-Yorkdakı mənzil-qərargahında mətbuat konfransı keçirib.
Qlobal problemlərin həllində “əngəl törətdiyinə” görə BMT Təhlükəsizlik Şurasında islahatların aparılması ilə bağlı müzakirələr barədə suala Quterreş belə cavab verib: “İlk növbədə, Təhlükəsizlik Şurasında islahatların aparılmasının çox məntiqli bir iş olduğuna inanıram. Təhlükəsizlik Şurasının bugünkü dünya ilə bir araya sığmayan strukturu var. 1945-ci il dünyasına uyğundur və bu, təkcə legitimlik problemi deyil, həm də qanunilik problemi yaradır”.
Quterreş əlavə edib ki, Şuranın daimi üzvlərinin veto hüququnun məhdudlaşdırılması təklifləri var, xüsusən də böyük insan hüquqları pozuntuları və ya oxşar dramatik insidentlər hallarında, lakin bunları ciddi qəbul etmək yenə də üzv dövlətlərin üzərinə düşür.
Ardıcıl olaraq Təhlükəsizlik Şurası islahatından danışan ilk Baş katib olduğunu bildirən Quterreş, “Həqiqət budur ki, keçmişdə tamamilə tabu olan bu məsələ indi Baş Assambleyanın müzakirələrinin mərkəzindədir”.
BMT Təhlükəsizlik Şurası 15 üzvdən ibarətdir: qərarlara veto hüququna malik beş daimi üzv – ABŞ, Rusiya, Çin, Böyük Britaniya və Fransa və iki ildən bir seçilən 10 müvəqqəti üzv.
Təhlükəsizlik Şurası BMT sistemində öz qətnamələri ilə sanksiyalar tətbiq etmək səlahiyyətinə malik olan yeganə orqan kimi seçilir.
Şayəstə Hüseynova
Məqalədə Quterreşin dediyi kimi, Təhlükəsizlik Şurasının strukturu həqiqətən də müasir dünyaya uyğun gəlmir. Veto hüququ ilə bağlı məhdudiyyətlər olsa, bəlkə də qlobal problemlərin həlli daha asan olardı. Keçmişdə tabu olan bu məsələnin indi müzakirəyə çıxarılması çox vacibdir.
Məqalədə də qeyd olunduğu kimi, Baş katib Quterreşin dediklərinə tamamilə qatılmaq çətin məsələdir. Təhlükəsizlik Şurasının strukturunun müasir dünyaya uyğun gəlmədiyi fikri ilə razılaşmaq olar, ancaq veto hüququ məsələsinə yanaşma tərzi daha fərqli ola bilər. Həqiqətən də, qlobal problemlərin həlli üçün islahatlar vacibdir, lakin veto hüququnun məhdudlaşdırılması təklifləri hər zaman müsbət qarşılanmaya bilər.
Ay bala, baş katib də bilib deyib də. Elə bil 1945-ci ilde qalmışıq, indi dünya başqadı. Amma o veto məsələsi də var ha, onunla nə edəcəklər bilmirəm. Gərək elə hamı razı olsun ki, islahat olsun da.
Çox doğru deyib Quterreş, Təhlükəsizlik Şurasının strukturu həqiqətən də müasir dünyaya uyğun deyil. Bu islahatların aparılması çox vacibdir ki, qlobal problemlərin həllində daha effektiv olsunlar. Bu məsələnin gündəmə gəlməsi sevindiricidir.
Bəli, Quterreşin dediyi kimi, Şuranın strukturu artıq köhnəlib. Müasir dövrün tələblərinə cavab verməsi üçün bu islahatlar qaçılmazdır. Keçmişdə tabu olan bu məsələnin indi müzakirə olunması çox yaxşıdır.
Bəli, Quterreşin dediyi kimi, Şuranın strukturu artıq köhnəlib. Müasir dövrün tələblərinə cavab verməsi üçün bu islahatlar qaçılmazdır. Keçmişdə tabu olan bu məsələnin indi müzakirə olunması çox yaxşıdır. Həqiqətəndə BMT işləri daha yaxşı olacaq.
Çox doğru deyir cənab Quterreş. Həqiqətən də BMT Təhlükəsizlik Şurasının quruluşu artıq köhnəlib. Bu islahatlar olmasa, dünya problemlərini həll etmək çətinləşər. Mən də inaniram ki, bu islahatlar BMT-ni daha yaxşı işləyəcək. Bu məsələnin indi müzakirə olunması sevindirici haldır.
Antonio Quterreşin bu məsələyə toxunması çox vacibdir, çünki Təhlükəsizlik Şurasının strukturu həqiqətən də köhnəlib. Məgər 1945-ci il strukturu bu günün qlobal problemlərinə həll tapa bilər? Bu islahatların nə vaxt olacağını maraqla gözləyirik.
Quterreşin dedikləri başa düşüləndir, ancaq mənə elə gəlir ki, bu islahatlar heç vaxt baş tutmayacaq. Həmişə olduğu kimi, məsələ yenə də üzv dövlətlərin razılığına qalacaq, amma hamı bilir ki, hamı razılaşmayacaq. Belə bir islahatın nə vaxt olacağını kim bilir, bəlkə də heç vaxt.