ABŞ Prezidenti Donald Trampın Avropadakı Amerika hərbi mövcudluğunu azaltmaq qərarı NATO daxilində böyük narahatlıq doğurub. Vaşinqtonun qitə müdafiəsi yükünü Avropa müttəfiqlərinə buraxmağa hazırlaşdığı bildirilsə də, NATO rəhbərliyi “illərlə davam edəcək tarixi keçid prosesi” barədə xəbərdarlıq edib. Avropa paytaxtlarında Rusiya təhdidi qarşısında təhlükəsizlik balansının sarsıla biləcəyi ilə bağlı qorxular artır.
Elchi.az xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasının Avropadakı hərbi mövcudluğunu azaltmaq üçün atdığı addımlar NATO daxilində yeni bir dövrün başlanğıcı kimi qəbul edilir. Şərqi Avropada yerləşən təhlil platforması Novinite tərəfindən dərc edilən təhlildə Vaşinqtonun Avropadan tamamilə çəkilməyə hazırlaşmadığı, lakin qitə müdafiəsi yükünü getdikcə Avropa müttəfiqlərinə ötürmək istədiyi vurğulanıb. Digər tərəfdən, NATO rəsmiləri bu transformasiyanın “bir neçə il davam edəcək nəzarətli bir keçid” olacağını bildirirlər. Son həftələrdə ABŞ Müdafiə Nazirliyinin bəzi bölmələrini Avropadan çıxarmaq qərarı, xüsusən də Almaniya və Polşada diqqətlə izlənilib. Pentaqonun planına görə, ABŞ Avropadakı dörd briqada döyüş qrupundan birini geri çəkəcək.
Hər biri 4000 əsgərdən ibarətdir
Hər biri təxminən 4000 əsgərdən ibarət olan bu bölmələrin ixtisar edilməsi ilə Vaşinqtonun Avropadakı hərbi yükünü tədricən azaltması gözlənilir. Həmçinin Polşaya planlaşdırılan yeni qoşun yerləşdirilməsinin dayandırıldığı bildirilib. NATO-nun baş katibi Mark Rutte prosesin qəfil olmayacağını iddia etdi. Ruttenin sözlərinə görə, Avropa ölkələri son illərdə müdafiə xərclərini artırdıqları üçün ABŞ-ın yükün bölüşdürülməsini yenidən tənzimləməsi “məntiqi bir inkişafdır”. NATO rəhbərliyi bildirir ki, Amerika əsgərlərinin geri çəkilməsi alyansın çəkindiriciliyini zəiflətməyəcək və proses NATO-nun müdafiə planlarına uyğun olaraq davam edəcək.
ABŞ Nüvə çətiri
NATO-nun Avropa üzrə Ali Müttəfiq Komandanı general Aleksus Qrinkeviç də geri çəkilmənin illərlə bölüşdürüləcəyini açıqladı. Qrinkeviç bildirib ki, Avropa ölkələri öz hərbi imkanlarını gücləndirdikcə, ABŞ yalnız “vacib strateji imkanlar” təmin etməyə davam edəcək. Bunlara peyk kəşfiyyatı, strateji bombardmançı təyyarələr, komandanlıq və idarəetmə sistemləri və ABŞ-ın nüvə çətiri daxildir.
Avropa narahatdır
Avropa paytaxtlarında ciddi bir narahatlıq hökm sürür. Hazırda başlayan geri çəkilmə prosesi bəzi ölkələrdə təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar yaradır, xüsusən də Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra ABŞ-ın Avropadakı hərbi mövcudluğu yenidən gücləndirildiyi üçün. Avropalı diplomatlar hesab edirlər ki, Amerikanın sürətli geri çəkilməsi Avropanın şərq cinahında müdafiə boşluğu yarada bilər. Tramp administrasiyasının yanaşması uzun müddətdir dəyişməyib. Tramp ilk müddətindən bəri NATO üzvlərini müdafiə xərclərini artırmadıqlarına görə tənqid edir.
Şayəstə
