Düşmənə qarşı informasiya savaşında mühüm presedent; İşğal altındakı ərazilərə qanunsuz səfər edib separatçı rejimi təbliğ edən şəxsi Minsk bu həftə Bakıya təhvil verə bilər; Ermənistanın kontur-tədbirləri fiasko olur; Lapşinin az sonra Azərbaycandan İsrailə ötürülməsi mümkünmü?
XXI əsrdə – internet və yüksək texnologiyalar dövründə təbliğat və əks-təbliğat amili xüsusilə böyük önəm daşıyır, çünki bu, Qarabağla bağlı beynəlxalq birliyin rəyinə təsir etmək gücündədir. Nə yaxşı ki, Azərbaycan bu yöndə istər diplomatiya, istərsə də diaspora səviyyəsində, eləcə də qardaş Türkiyə, digər dost ölkələrlə birgə zəruri addımları atır. 2016 – bu mənada kifayət qədər uğurlu il hesab oluna bilər.
Təkcə iki faktı xatırlatmaq kifayətdir:
1. Ötən ilin noyabrında təqib edilən erməni ictimai-siyasi fəalların Bakı konfransına qatılması, Xocalı soyqırımı abidəsini ziyarət eləməsi və ardınca münaqişənin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllini nəzərdə tutan Bakı Sülh Platformasını qəbul edərək, onu imzalaması (Hazırda Platformaya qoşulan erməni fəalların sayı 9-a çatıb);
2. İşğal altındakı ərazilərimizə qanunsuz səfər edib separatçı rejimi təbliğ edən, üçlü vətəndaşlığa (İsrail, Ukrayna, Rusiya) malik blogger Aleksandr Lapşinin Azərbaycanın sorğusu əsasında Belarusda saxlanması.
*****
İkinci məsələ ilə bağlı mühüm gəlişmə var. Belə görünür, Lapşinin Azərbaycana ekstradisiyasına bir şey qalmayıb və o, tezliklə, ola bilsin elə bu həftə Bakıya göndəriləcək. Və məsələdə İsrailin diplomatik kanallarla Azərbaycana təzyiqi də görünür, effektli olmayıb. Bunu Baş Prokurorluğun Mətbuat xidmətinin rəhbəri Eldar Sultanovun son açıqlaması təsdiq edir:
“Bir qrup şəxslə cinayət əlaqəsinə girərək Azərbaycanın işğal olunmuş ərazisinə qanunsuz səfər və dövlət əleyhinə yönələn açıq çağırışlar etdiyi, dövlət sərhədini qanunsuz keçdiyinə görə Belarusda saxlanılan Aleksandr Lapşinin ölkəmizə ekstradisiya olunması ilə əlaqədar hazırda zəruri tədbirlər davam etdirilir”, – deyə Sultanov “Trend”ə deyib.
Onun sözlərinə görə, Aleksandr Lapşinin Azərbaycana ekstradisiya edilməsi üçün sənədlər Baş Prokurorluq tərəfindən Belarus hüquq-mühafizə orqanlarına təqdim edilib: “A. Lapşinin hərəkətlərində dövlət əleyhinə yönələn açıq çağırışlar və dövlət sərhədini qanunsuz olaraq keçmə əməllərinin tərkib əlamətləri olduğu üçün Baş Prokurorluğun Ağır Cinayətlərə Dair İşlər üzrə İstintaq İdarəsində fakta görə Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin 281.2 (dövlət əleyhinə yönələn açıq çağırışlar) və 318.2-ci (Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədini qanunsuz olaraq keçmə) maddələri ilə cinayət işi qaldırılıb və barəsində dövlətlərarası axtarış elan edilib. Minsk Məhkəməsinin qərarı ilə Aleksandr Lapşin barədə 2 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçilib. Hazırda həmin şəxsin Azərbaycan tərəfə təhvil verilməsi üçün sənədləşmə işləri aparılır”.
Qeyd edək ki, A.Lapşin Azərbaycanın mühafizə olunan dövlət sərhədini müəyyən edilmiş sənədlər olmadan və nəzarət-buraxılış məntəqələrindən kənarda keçərək 2011-ci ilin aprel və 2012-ci ilin oktyabr aylarında işğal olunmuş ərazilərə daxil olub. O, qanunsuz rejimin beynəlxalq səviyyədə təbliğ edilməsi məqsədilə internet sosial şəbəkəsində səyahət etdiyi dövlətlər arasında Azərbaycan və Ermənistanla yanaşı, Dağlıq Qarabağı da müstəqil dövlət kimi qeyd etməklə, həmçinin 6 aprel və 29 iyun 2016-cı il tarixli müraciətlərində işğal olunmuş ərazilərdə qanunsuz fəaliyyət göstərən rejimin “müstəqilliyini” dəstəkləməklə Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazi bütövlüyünün parçalanmasına yönələn açıq çağırışlar edib. Azərbaycan qanunvericiliyinə görə, onu 5 ildən 7 ilə kimi həbs cəzası gözləyir.
*****
Prokurorluğun açıqlamasından az öncə isə İsrailin İzrus portalı Lapşinin həqiqətən Bakıya ekstradisiya oluna biləcəyini yazıb. Bu barədə portal bloggerin Yekatrina adlı rəfiqəsinə istinadən xəbər yayıb.
“Aleksandr mənə çatdırdı ki, bir neçə gün öncə o, birbaşa təcridxanada güc strukturları nümayəndələri ilə görüşə çağırılıb və ona bildirilib ki, ekstradisiyası ilə bağlı qərar artıq verilib. Ancaq mövcud situasiyada Azərbaycan, Belarus və İsrail arasında anlaşma var ki, Bakı onu dərhal İsrail nümayəndəsinə təhvil verəcək. Bu zaman heç bir sənəd təqdim edilməyib və söhbət protokola salınmayıb”, – deyə Lapşinin rəfiqəsi iddia edib.
Lakin onun sözlərinə görə, İsrail konsulluğunda ona A.Lapşinin işi ilə bağlı Bakı və Minsklə heç bir anlaşmanın olmadığını bildiriblər: “Bundan əlavə, nə konsulluq, nə də ələlxüsus İsrail XİN hər hansı üçüncü şəxsə onların adından, o cümlədən də A.Lapşinin işi ilə əlaqədar bəyanat vermək səlahiyyəti vermədiyini bildirib. Hər hansı anlaşma haqda Rusiya konsulluğunda da məlumatsızdırlar”, – Yekatirina əlavə edib.
*****
Göründüyü kimi, İrəvanın ciddi kontur-tədbirlərinə və hay-küyünə rəğmən, Lapşinin Bakıya verilməsi faktiki həll olunmuş məsələdir. Bu ekstradisiya heç şübhəsiz ki, Sülh Platformasının ardınca işğalçı Ermənistanın təbliğat maşınına vurulan ikinci güclü zərbə olacaq. Çünki ilk presedent olacaq ki, işğal altındakı Dağlıq Qarabağa qanunsuz səfər eləmiş xarici vətəndaş Azərbaycan məhkəməsi qarşısında duracaq. Bu olaydan sonra çətin ki, kimsə Lapşinin hərəkətlərini təkrarlamağa cürət eləsin. Yəni çəkindirici amil məsələsi.
Ola bilsin, bundan sonra Lapşin üzrxahlıq eləsin və Azərbaycan prezidenti də humanistlik göstərərək və strateji tərəfdaş İsrailin xahişini nəzərə alaraq, onu mühakimə olunmaq üçün yəhudi dövlətinə versin. Ancaq bu halda da presedentin siyasi effekti azalmayacaq. Üstəlik, Lapşin Azərbaycan xalqından üzr istəyəcəksə, bu effekt artacaq ki, azalmayacaq.
Əsas odur ki, Dağlıq Qarabağ məsələsində Azərbaycan dövləti prinsipial mövqedədir və belə qənaət hasil olur ki, hətta İsrail tərəfinin xahiş-minnətləri də bu prinsipiallığı dəyişə bilməyib. Ayrı cür ola da bilməz. Axı, Qarabağ bizim üçün “qırmızı xətdir”.
P. S. Qəzet çapa gedərkən məlum oldu ki, Minsk Şəhər Məhkəməsi A.Lapşin barəsində olan həbs-qətimkan tədbirini dəyişdirməyib. Demək, onun ekstradisiyası hər an reallaşa bilər.
Son şərhlər