Pekinin Meta-Manus müqaviləsini dayandırması bir daha süni intellektin geosiyasi rəqabətdə kritik rolunu vurğuladı. Mütəxəssislərin fikrincə, bu addım qlobal investisiya balanslarına da təsir göstərə bilər.
Elchi.az xəbər verir ki, Çin və ABŞ arasında süni intellektin rəqabəti qlobal texnologiya və maliyyə bazarlarına təsir göstərməyə davam edir. Ən son olaraq, Pekinin Meta-nın Çin startapı Manusu əldə etmək cəhdini dayandırması bu rəqabətin yeni bir ölçü qazandığını göstərir.
Uhanda üç mühəndis tərəfindən qurulan Manus, muxtar vəzifələri yerinə yetirə bilən süni intellektli agenti ilə tez bir zamanda diqqəti cəlb etdi. 2025-ci ilin sonuna qədər Meta ilə təxminən 2 milyard dollar dəyərində potensial satınalma müqaviləsi Çin startapının qlobal bazara çıxması üçün əhəmiyyətli hesab edildi.
Lakin Çin hökuməti şirkətin baş direktoru Xiao Hong və baş alim Ji Yichaoya səyahət qadağası qoydu. Bundan əlavə, Milli İnkişaf və İslahat Komissiyası tərəfindən aparılan araşdırma satış prosesinin investisiya qaydalarını pozduğunu müəyyən etdi. New York Times-ın təhlilinə görə, bu addım Çinin indi süni intellekt texnologiyalarına açıq şəkildə “strateji aktiv” kimi baxdığını göstərir.
Bu inkişaf Vaşinqton və Pekin arasında qabaqcıl texnologiya üzərində geosiyasi rəqabəti də dərinləşdirib. Məlumatlar göstərir ki, Çin şirkətləri ilə xarici investorlar arasında sövdələşmələr 2021-ci ildən bəri kəskin şəkildə azalıb. 2024-cü ildə sövdələşmələrin sayı 73 faiz azalıb, ümumi həcm isə 54 milyard dollardan 7,8 milyard dollara düşüb.
Artan siyasi və tənzimləyici risklər də investisiya strategiyalarını dəyişdirir. Çin startapları getdikcə yerli kapitala üz tutur, ABŞ-da yerləşən fondlar isə Çin bazarından çıxmağa başlayıb.
Bəzi şirkətlər qloballaşma üçün alternativ yollar axtarır. Məsələn, ByteDance və Shein kimi firmalar qərargahlarını Sinqapura köçürüblər. Manus da qısa müddətdə Sinqapura köçüb.
Çin Kommunist Partiyasının rəsmi nəşri olan The Global Times qərarın geosiyasi rəqabətdən daha çox təhlükəsizlik narahatlıqları ilə bağlı olduğunu iddia edib. Təhlildə süni intellekt və məlumatlara əsaslanan sazişlərin “adi kommersiya sövdələşmələri” kimi qəbul edilə bilməyəcəyi və dövlət nəzarətinin qaçılmaz olduğu vurğulanıb.
Ekspertlərin fikrincə, Pekinin müdaxiləsi təkcə Meta-Manus sövdələşməsinə deyil, həm də oxşar gələcək texnologiya investisiyalarına birbaşa təsir edəcək.
Şayəstə
