Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Haqları üzrə Ali Komissarlığının sözçüsü Thameen Al-Kheetan bildirib ki, Qəzza zolağı İsrailin blokadası və humanitar yardımın ölkəyə daxil olmasına və paylanmasına davam edən qeyri-qanuni məhdudiyyətlərə görə aclıq astanasındadır.
Elchi.az xəbər verir ki, Əl-Kheetan bu qiymətləndirmələri BMT-nin Cenevrədəki ofisinin həftəlik mətbuat konfransında verib.
Qəzzada çarəsiz və ac insanların yemək almağa çalışarkən aclıqdan ölmə və ya öldürülmə riski ilə qarşı-qarşıya qaldığını bildirən Əl-Kheetan, ABŞ və İsrailin dəstəklədiyi “Qəzzəyə Humanitar Yardım Vəqfi”nin 27 Mayda aktivləşdirdiyi yardım paylama məntəqələrinə çatmağa çalışan fələstinlilərin İsrail ordusu tərəfindən bombalanaraq güllələndiyini bildirib.
İnsan tələfatının təcili və qərəzsiz araşdırılmasına və günahkarların məsuliyyətə cəlb olunmasına çağıran Əl-Kheetan deyib: “Silahdan qeyri-qanuni istifadə nəticəsində mülki şəxslərin öldürülməsi və yaralanması beynəlxalq hüququn ciddi pozulması və müharibə cinayətidir. Qəzzada fələstinlilər aclıqdan və digər həyati ehtiyaclardan əziyyət çəkirlər. humanitar yardımın daxil olması və paylanması ilə bağlı davam edən qeyri-qanuni məhdudiyyətlər”.
Əl-Kheetan İsrailin Qəzza zolağında yerli ərzaq istehsalı və iqtisadiyyatını sistematik şəkildə məhv etdiyinə və son 20 ayda dəfələrlə məcburi kütləvi köçkünlərə səbəb olduğuna diqqət çəkib.
Əl-Kheetan İsrailin BMT və digər humanitar təşkilatların işinə ciddi məhdudiyyətlər qoymağa davam etdiyini vurğulayaraq deyib: “İsrail onların Qəzzaya ərzaq, yanacaq və həyati xilasetmə yardımı gətirməsinə və paylamasına mane olur. 2 mart 2025-ci ildən bu yana yalnız az sayda yardım maşınının içəri girməsinə icazə verilib. BMT-nin humanitar yardım fondunun Qəzza bölgəsində bir neçə insan yardımı məntəqəsi ətrafında xaos səhnələrini görürük” Xüsusilə də qadınlar, uşaqlar, qocalar və əlillər bu məntəqələrdə potensial olaraq ağırlaşdırılmış istismar və zorakılıq riski altındadır.
“Mülki vətəndaşlar üçün ərzaqların silahlanması müharibə cinayətidir”
Əl-Kheetan deyib ki, İsrailin hərbiləşdirilmiş humanitar yardım mexanizmi yardımın paylanması ilə bağlı beynəlxalq standartlara ziddir, mülki şəxsləri təhlükə altına alır və Qəzzada onsuz da fəlakətli humanitar vəziyyəti pisləşdirir.
“Mülki vətəndaşların ərzaqla silahlanması, onların həyati xidmətlərə çıxışını məhdudlaşdırmaq və ya qarşısını almaqla yanaşı, müharibə cinayəti təşkil edir və müəyyən şərtlər altında beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq digər cinayətlərin elementlərini təşkil edə bilər”, – Əl-Kheetan İsrail ordusunu yemək almağa çalışan insanlara atəş açmağı dayandırmağa çağırıb.
Əl-Kheetan, “İsrail, beynəlxalq hüquq və humanitar prinsiplərə uyğun olaraq, Qəzzada fələstinlilərin həyatını davam etdirmək üçün lazım olan ərzaq və digər humanitar yardımların daxil olmasına icazə verməlidir. BMT və digər humanitar aktorların işinə qoyduğu qanunsuz məhdudiyyətləri dərhal aradan qaldırmalıdır. Üçüncü dövlətlər, İsrailin Qəzzada öz səlahiyyətlərini yerinə yetirməsini təmin etmək üçün konkret addımlar atmağa borcludurlar. adekvat qida və həyati tələbatlarla təmin olunub”.
İsrail Qəzza zolağına daxil olan bütün quru sərhəd keçidlərini bağlı saxlayır
Mayın 27-dən İsrail ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi Qəzzaya Humanitar Yardım Fondundan istifadə edərək, BMT və beynəlxalq yardım təşkilatlarının nəzarətindən kənarda qondarma yardım paylayır.
Lakin bu struktur BMT tərəfindən tanınmır və Fələstin qrupları tərəfindən rədd edilir, Həmas sistemi “ölüm tələləri” kimi təsvir edir.
İsrail martın 2-dən Qəzza zolağına daxil olan bütün quru sərhəd keçidlərini bağlı saxlayıb. Qəzzanın gündə ən azı 500 yardım maşınına ehtiyacı olmasına baxmayaraq, yüzlərlə yardım maşınının keçməsi qarşısı alınıb, Kerem Əbu Səlim sərhəd keçid məntəqəsindən isə yalnız məhdud sayda avtomobilin keçməsinə icazə verilib.
İsrail ordusunun 7 oktyabr 2023-cü il tarixindən etibarən hücumlara başladığı Qəzzada intensiv bombardmanlar, aclıq, məcburi köçkünlük və infrastrukturun dağıdılması nəticəsində böyük humanitar fəlakət yaşanır.
Beynəlxalq ictimaiyyətin və Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin atəşkəs çağırışlarına baxmayaraq, İsrailin soyqırım həddinə çatan hücumları səngimək bilmir.
Nuranə Məmmədova
