Mehman Əliyev: “Onlar məsələni stabillik çərçivəsində həll etmək istəyirlər”
ABŞ-ın Georgetown Universitetinin əməkdaşı, Azad Avropa/Azadlıq Radiolarının keçmiş rəhbəri Jeffrey Gedmin və Amerika Sahibkarlıq İnstitutunun (American Enterprise Institute ) araşdırmaçısı Gary Schmitt CNN telekanalının internet saytında jurnalist Xədicə İsmayılovanın həbsi ətrafında yaranan vəziyyəti şərh ediblər.
Müəlliflərin fikrincə, əgər bütün dünya boyunca məhkum edilmiş jurnalistlərin sayının kəskin artdığı nəzərə alınarsa, indiki zəmanəmizdə bu elə də təzə xəbər kimi görünməyə bilər.
Jurnalistlərin Beynəlxalq Müdafiəsi Komitəsi – CPJ-in məlumatına görə, ötən il bütün dünyada 220 jurnalist həbs edilib və bu, bir il əvvəlkindən 10 faiz artıqdır.
Gedmin və Schmittin fikrincə, neft sərvəti olan Azərbaycanın Rusiya və İran arasında yerləşməsi ABŞ xarici siyasət adamlarını belə bir düşüncəyə gətirib ki, bu ölkənin daxili işləri Birləşmiş Ştatlar üçün prioritet deyildir: “Amerika maraqları Amerika dəyərlərinin üstündən xətt çəkib. Amma bu, belə olmalıdırmı?” – deyə sual edirlər məqalə müəllifləri: “Şübhəsiz elə vaxtlar olur ki, liberal demokratiyalar öz varlıqları naminə, İkinci Dünya Müharibəsi zamanı olduğu kimi şeytanın özü ilə də sazişə girirlər. Britaniya və Amerikanın Stalinlə müttəfiqliyi zərurətdən doğmuşdu”.
Bu da xatırladılır ki, bənzər müttəfiqlik Soyuq Müharibə illərində Türkiyə və Cənubi Koreyanın xuntaları ilə də edilib.
“Lakin belə düşüncə, asanlıqla vərdişə çevrilə bilər və xarici siyasəti quranlar sözügedən maraqların Amerika ideallarının görməməzliyə vurulmasına həqiqətən də dəyib-dəymədiyini ölçüb-biçməzlər…” – deyə yazıda qeyd edilir.
Məqalədə vurğulanır ki, bu gün Amerika Birləşmiş Ştatları planet boyunca avtoritar rejimlərlə əlaqələr qurarkən öz maraqlarını və dəyərlərini daha diqqətlə ölçüb-biçməlidir.
Amerika belə edərsə, avtoritarlar da başa düşərlər ki, ABŞ-ın bir marağını o biri marağına qurban verib oynamaq olmaz.
Müəlliflərin fikrincə, Amerika belə edərsə, avtoritarlar da başa düşərlər ki, ABŞ-ın bir marağını o biri marağına qurban verib oynamaq olmaz. Bu həm də çox baha qiymətə demokratiya yolunu seçmiş ölkələri də ruhlandırar, qlobal ictimaiyyət isə Vaşinqtonun simasında riyakarlıq yox, elan edilmiş prinsiplərə sadiqlik görər.
Məqalənin sonunda AzadlıqRadiosunun ABŞ Konqresi tərəfindən maliyyələşdirildiyinə işarə edən müəlliflər yazırlar ki, bu mənada Xədicə İsmayılova Amerika vergiödəyəninin etimadını doğruldub:
“İndi növbə bizimdir ki, ABŞ öz işini görüb onun azad edilməsinə nail olmalıdır”.
Bütün hallarda X.İsmayıl həbs olunandan sonra media və siyasət kluarlarında ən çox müzakirə olunan sual budur: niyə Amerika X.İsmayılı azad etdirmir? Danışıqlar yetəri səviyyədə aparılmır, yoxsa X.İsmayıl mövzusu hakimiyyət üçün prinsipialdır?
“Turan” İnformasiya Agentliyinin direktoru Mehman Əliyev hesab edir ki, bu suallar olduqca qəlizdir. Müsahibimizin fikrincə, indiki durumda ABŞ Azərbaycanın daxili işlərinə baxış keçirəndə ilk növbədə ölkə daxilindəki stabilliyə önəm verir: “Onlar burda başqa bir vəziyyətin yaranmasında maraqlı deyillər. Məsələni stabillik çərçivəsində həll etmək istəyirlər. Ciddi təzyiq göstərmədən, danışıqlar yolu ilə. İndiki halda stabillik təqdim olunub. Böhran dövründə yaşayırıq. Bu stabillik güc nazirliklərinin, təbliğatın hesabına olub və ya başqa amillər var, bu, başqa məsələdir. Amma real vəziyyətə baxanda belədir. Xədicə də daxil olmaqla siyasi məhbusların azad olunması danışıqlar çərçivəsində həyata keçiriləcək. Azərbaycan hakimiyyəti də bunu başa düşür. Onlar da artıq ciddi hərəkətlər etmir, təzyiqlər həyata keçirmirlər. Keçən il deyirdim ki, hakimiyyət hansısa addımlar atacaqsa, bu, ilin sonuna qədər olacaq. Əsas amillər odur ki, gözlənilən maliyyə böhranına girdik və artıq hərəkətlər də yoxdur. Həbslər, ciddi basqılar yoxdur. Bu günə qədər nə baş verdisə, baş verdi. Indi isə yavaş-yavaş vəziyyət düzəlməyə doğru gedəcək”.
Müsahibimiz hesab edir ki, vəziyyətin düzəlməsinə yönəlik ilk addım heç şübhəsiz ki, siyasi məhbusların azadlığa buraxılması ilə bağlı olacaq. Belə ki, sentyabrın sonundan başlanan prosesin noyabra qədər yekunlaşacağı gözlənilir.
Sevinc TELMANQIZI
Son şərhlər