Alimlər ilk işlək nüvə saatlarını – işıqla nüvə arasındakı qarşılıqlı təsiri izləməklə vaxtı ölçən və dəqiqlik baxımından atom saatlarını üstələyə bilən cihazları – hazırlayıblar. Bu mühüm ixtiranın qaranlıq maddə və kainatla bağlı fundamental suallar barədə anlayışımıza töhfə verəcəyi gözlənilir.
Elchi.az xəbər verir ki, artıq yetmiş ildən çoxdur ki, elektronların enerji səviyyələri arasındakı keçidləri izləməklə vaxtı ölçən atom saatlarından istifadə olunur.
Bu saatlar GPS texnologiyasından tutmuş, zamanın kosmosun müxtəlif bölgələrində fərqli şəkildə işlədiyini sübut edən təcrübələrə qədər bir çox sahədə əhəmiyyətli irəliləyişlərə imkan yaradıb.
Lakin yeni hazırlanmış nüvə saatları işığın atom nüvələri ilə qarşılıqlı təsirini izləmək prinsipi əsasında işləyir.
Atom nüvələri atomlardan təxminən 100 000 dəfə kiçik olduğu üçün xarici elektrik sahələrinin təsirinə daha az məruz qalır.
Bu xüsusiyyət, atom saatlarının işinə mənfi təsir göstərə bilən xarici amillərlə bağlı çatışmazlıqları aradan qaldırmaqla nüvə saatlarını daha etibarlı edir.
Qaranlıq maddənin aşkarlanması
Yeni hazırlanmış bu saatlar kainatın böyük hissəsini təşkil edən sirli və görünməz substansiya – qaranlıq maddənin mövcudluğunu aşkar etmək üçün istifadə oluna bilər.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu texnologiya kainatın fiziki qanunları ilə bağlı fundamental suallara cavab tapmaqda həlledici rol oynaya bilər.
Bu iş 2003-cü ildə irəli sürülmüş bir təklifə əsaslanır; həmin təklifdə atom nüvələrinin vaxtın ölçülməsi üçün yüksək dəqiqlikli bir vasitə kimi xidmət edə biləcəyi və keçidlərin izlənilməsini asanlaşdıran aşağı enerji vəziyyətinə malik olması səbəbindən torium-229 elementindən istifadə oluna biləcəyi qeyd olunurdu.
Şayəstə
