Fransa Alternativ Enerji və Atom Enerjisi Komissiyasından (CEA) fizik Aleksis Forestyenin rəhbərlik etdiyi tədqiqatçılar laboratoriya şəraitində həddindən artıq təzyiq və temperatur altında suyun yeni kristal quruluşunu uğurla müşahidə ediblər.
Elchi.az xəbər verir ki, adi şəraitdə normal olaraq qaz fazasına keçməsi və ya tərkib atomlarına parçalanması gözlənilən su, yüksək təzyiq altında genişlənə bilmədiyi üçün ekzotik vəziyyətə düşür.
Almaz zindan hüceyrələri və lazer qızdırma texnikalarından istifadə edərək, elm adamları su nümunələrini 2,3 milyon atmosfer (230 gigapaskal) təzyiqə və 2630 Kelvin (təxminən 2357 dərəcə Selsi) temperatura məruz qoydular.
Sinxrotron rentgen difraksiyası ilə aparılan analiz suyun “altıbucaqlı sıx dolu” (hcp) kimi tanınan kristal quruluşa keçdiyini və “superion” xüsusiyyətləri nümayiş etdirdiyini göstərdi.
Hidrogen hərəkət edərkən oksigen sabit qalır
Superion buz nə tam bərk, nə də tam maye hesab edilməyən ekzotik maddə vəziyyəti kimi müəyyən edilir. Bu quruluşda oksigen atomları bərk kristal qəfəsdə sabit qalır, hidrogen nüvələri isə mayedəki kimi sərbəst hərəkət edir.
Müəyyən edilib ki, əvvəllər üz mərkəzli kub (fcc) strukturunda müşahidə edilən superion buz təzyiq və temperatur artdıqca hcp strukturuna çevrilir. Təcrübələr 155 gigapaskal və 2000 Kelvində qarışıq struktur göstərib, hcp strukturu isə 219 gigapaskal və 2630 Kelvində tamamilə dominant hala gəlib.
Şayəstə
