Alimlər xəbərdarlıq ediblər ki, gələn ay başlayacaq 2026-cı il FIFA Dünya Kubokunda oyunçular və azarkeşlər təhlükəli temperatur şəraiti ilə üzləşə bilərlər.
Elchi.az xəbər verir ki, bir qrup alim olan The World Weather Attribution, tarixdə ilk dəfə gələn ay 3 ölkədə 48 komandanın iştirakı ilə keçiriləcək 2026-cı il FIFA Dünya Kubokundan əvvəl qlobal istiləşmə risklərinin oyunçular və azarkeşlər üzərində potensial təsirini təhlil etmək üçün iqlim modellərindən istifadə edib.
Təhlil göstərib ki, insan fəaliyyətinin yaratdığı iqlim dəyişikliyi isti hava şəraitini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb və bu da insanların açıq hava stadionlarında və açıq hava azarkeş festivallarında təhlükəsiz şəkildə iştirakını çətinləşdirə bilər.
2026-cı il FIFA Dünya Kubokunun 104 matçının hər birinin qlobal oyunçular birliyi FIFPRO tərəfindən müəyyən edilmiş əsas təhlükəsizlik qaydalarını aşan şəraitdə oynanılması ehtimalını araşdıran təhlilə görə, oyunçular və azarkeşlər 2026-cı il FIFA Dünya Kubokunda eyni qitədə keçirilən 1994-cü il turniri ilə müqayisədə daha yüksək ekstremal temperatur və rütubət riski ilə üzləşirlər. Turnir boyunca bütün matçların təxminən 25%-nin Yaş Lampa Qlobal Temperaturunun (WBGT) 26 dərəcə Selsidən çox olduğu şəraitdə oynanılacağı ehtimal olunur. WBGT bədənin özünü nə qədər effektiv şəkildə soyuda biləcəyini nəzərə alan bir indeksdir.
Bu 26 dərəcəlik səviyyə, FIFPRO-nun soyutma kimi təhlükəsizlik tədbirlərinin tətbiqini tövsiyə etdiyi səviyyədir.
WBGT-nin 28 dərəcə Selsidən çox olduğu şəraitdə (quru temperaturda təxminən 38 dərəcə Selsiyə bərabərdir) təxminən 5 matçın oynanılması gözlənilir. Bu temperaturlar FIFPRO tərəfindən oyun üçün təhlükəli hesab olunur və oyunların təxirə salınması tövsiyə olunur.
Soyutma sistemləri matçların və tədbirlərin keçiriləcəyi 16 məkandan 3-də riskin bir hissəsini azaldır, lakin 26 dərəcə WBGT-ni keçmə ehtimalının ən azı 10-dan 1-i olduğu matçların üçdə birindən çoxu Mayami, Kanzas Siti, Nyu-York və Filadelfiya da daxil olmaqla kondisioneri olmayan məkanlarda oynanılacaq. Bu şəhərlərdə, xüsusən də Mayami və Kanzasda təhlükəli dərəcədə yüksək temperatur riski olduqca yüksək hesab olunur. Turnirin ən nüfuzlu mərhələsi hesab edilən Nyu-York/Nyu-Cersi ştatlarında keçirilən finalda 26 dərəcə həddini aşma ehtimalı 8-dən 1-ə bərabər hesablanır, eyni zamanda temperaturun 28 dərəcəyə çatma riski də mövcuddur. Oyunçular həmkarlar ittifaqı FIFPRO, 1994-cü il ABŞ Dünya Kubokundan bəri iqlim dəyişikliyi səbəbindən risklərin artdığını göstərən təhlillərə əsaslanaraq qoruyucu tədbirlər çağırışını təkrarladı.
İmperial Kollecinin Londondakı Ekstremal Hava və İqlim Dəyişikliyi üzrə tədqiqatçısı Coys Kimutai, turnirin bu gün oynanıldığı iqlimin 1994-cü il turnirindən bəri qitədə kökündən dəyişdiyini bildirərək təhlilə münasibət bildirdi və əlavə etdi: “Təşkilatçılar Mayami və Kanzas Siti kimi yüksək riskli və kondisionersiz yerlərdəki bəzi matçları günün sonuna keçirməklə riski azaltmağa çalışsalar da, oyunçuların və azarkeşlərin təhlükəli şəraitdə keçirilən matçlarla qarşılaşma riski çox yüksəkdir.” London İmperial Kollecinin Ətraf Mühit Siyasəti Mərkəzinin İqlim Elmləri üzrə professoru Friderike Otto şərh verib:
“Dünyanın ən böyük idman tədbirlərindən biri olan Dünya Kuboku Finalının ‘ləğv edilə’ biləcək temperaturda oynanılma riski altında olması FİFA və azarkeşlər üçün bir xəbərdarlıq olmalı və cəmiyyətin heç bir hissəsinin iqlim dəyişikliyindən təsirlənmədiyini anlamağın təcili ehtiyacını vurğulamalıdır.”
Şayəstə
