Şimali Makedoniya uzunmüddətli müqavilələr əsasında Azərbaycandan qaz almaq niyyətindədir.
Elchi.az xəbər verir kiŞ bunu Şimali Makedoniyanın energetika, dağ-mədən sənayesi və minerallar naziri Sanya Bojinovska deyib.
Nazirin sözlərinə görə, hazırda Şimali Makedoniyanın Azərbaycandan qaz tədarükü ilə bağlı birbaşa müqaviləsi yoxdur.
“İdxal əsasən Yunanıstan və Bolqarıstan vasitəsilə həyata keçirilir. Kiçik həcmdə Azərbaycan qazı qısamüddətli müqavilələr əsasında bolqar treyderlər vasitəsilə tədarük edilir, qaz kəmərinin tutumunun böyük hissəsi “Qazprom”a məxsusdur və “Türk axını” vasitəsilə nəql olunur”, – S.Bojinovska bildirib.
Qurum rəhbəri vurğulayıb ki, yeni interkonnektorların inkişafı ilə ölkə yaxın gələcəkdə Azərbaycan qazına birbaşa çıxış əldə edəcəyinə ümid edir.
“Kömürlə işləyən elektrik stansiyalarının qazla işləyən istilik elektrik stansiyalarına çevriləcəyi “Ədalətli keçid” prosesimiz çərçivəsində tələbat artacaq. Bundan əlavə, qonşu ölkələrə qaz tranziti strateji planlarımıza daxildir. Makedoniya yaxın gələcəkdə uzunmüddətli əsaslarla Azərbaycandan birbaşa qaz almaq niyyətindədir”, – o söyləyib.
S.Bojinovska hesab edir ki, Azərbaycanın mühüm rol oynadığı “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsi Cənub-Şərqi və Mərkəzi Avropada qaz təhlükəsizliyinin və təchizatının etibarlılığının gücləndirilməsi üçün həlledici əhəmiyyətə malikdir: “Bu, xüsusilə Rusiyanın 2025-ci il yanvarın 1-dən Ukraynadan keçməklə qaz nəqlini dayandırmasından sonra aktuallaşıb. Azərbaycan artıq özünü etibarlı tərəfdaş kimi sübut edib və regionumuzda sabitliyin təmin edilməsində və tədarükün diversifikasiyasında onun rolu daha da artacaq”.
Nazir Şimali Makedoniyanın Azərbaycan qazını sənaye, kommersiya və məişət məqsədləri üçün almaqda maraqlı olduğunu bildirib: “Ölkədə illik qaz istehlakı təqribən 300-400 milyon m³ təşkil edir. Sənaye sektoru istehlakda dominant mövqeyə malikdir, əsasən, elektrik və istilik enerjisi istehsalı üzrə. Qazpaylayıcı şəbəkənin genişlənməsi ilə nəqliyyat və məişət sektorunda istehlakda əhəmiyyətli artım gözlənilir”.
This is an interesting development for North Macedonia’s energy strategy. While securing gas supplies from Azerbaijan is a promising step, it would be valuable to understand the specifics of these long-term agreements. What are the projected costs and volumes? Furthermore, how will this shift away from current import routes through Greece and Bulgaria impact regional energy dynamics and infrastructure? It would also be beneficial to explore the potential for diversification beyond Azerbaijan in the future, ensuring a robust and resilient energy supply.
That’s a very insightful point. You’ve raised some crucial questions about the practicalities and broader implications of North Macedonia’s plan. Understanding the details of the agreements with Azerbaijan, as you mentioned, would definitely shed more light on the feasibility and long-term impact. The questions about cost, volume, and the effect on existing transit routes through Greece and Bulgaria are particularly important for a comprehensive view. And yes, exploring future diversification options is key to building a truly resilient energy strategy.
Şimali Makedoniyanın Azərbaycan qazını uzunmüddətli müqavilələr əsasında idxal etməyə hazırlaşması ilə bağlı bu məlumat çox sevindiricidir. Energetika, dağ-mədən sənayesi və minerallar naziri Sanya Bojinovskanın bu mövzuda açıqlamaları, Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin regionda enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində nə qədər əhəmiyyətli rol oynadığını bir daha təsdiqləyir. Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi özünü sübut etməsi və qaz tədarükünün diversifikasiyasına verdiyi töhfələr, xüsusilə Rusiyanın mövqeyində baş verə biləcək dəyişikliklər nəzərə alındıqda, son dərəcə dəyərlidir. Nazirin qeyd etdiyi kimi, Şimali Makedoniyanın sənaye, kommersiya və məişət məqsədləri üçün qaz tələbatının artması və “Ədalətli keçid” prosesi çərçivəsində kömürlə işləyən stansiyaların qazla işləyənlərə çevrilməsi, bu idxalın strategik əhəmiyyətini daha da artırır. Bu addım, Şimali Makedoniyanın enerji diversifikasiyası və təhlükəsizliyini gücləndirməsinə xidmət edəcək və regionda sabitliyin təmin olunmasına töhfə verəcəkdir.
Bu məqalə Şimali Makedoniyanın enerji təhlükəsizliyini təmin etmək və tədarüklərini şaxələndirmək üçün atdığı strateji addımları olduqca **təəssüfkeşliklə** təsvir edir. Şimali Makedoniyanın energetika naziri Sanya Bojinovskanın **dəqiq və aydın** ifadələri, ölkənin Azərbaycandan uzunmüddətli qaz tədarükünə nail olma **əzmini** vurğulayır. Hazırda mövcud olan qısamüddətli müqavilələrdən fərqli olaraq, birbaşa və davamlı əlaqə qurma niyyəti, ölkənin enerji siyasətinin **çox-şaxəli və müdrik** yanaşmasını əks etdirir.
“Cənub Qaz Dəhlizi” kimi qlobal əhəmiyyətli layihələrdə Azərbaycanın **həlledici** rolunun vurğulanması, məqalənin ən **əsaslı** fikirlərindən biridir. Bu, Rusiyanın qaz tədarükündəki potensial dəyişiklikləri nəzərə alaraq, regionda enerji sabitliyinin təmin edilməsi baxımından olduqca **vaxtında** və **əhəmiyyətli** bir qeyddir. Nazirin, Şimali Makedoniyanın sənaye, kommersiya və məişət sektorları üçün qaz tədarükündə maraqlı olduğunu bildirməsi, ölkənin enerji ehtiyaclarının **tamamilə** qarşılanması istiqamətindəki **yüksək** səviyyədəki planlarını göstərir. Bu, Şimali Makedoniyanın gələcəyinə dair **əsaslı** bir ümid işığıdır.
Şimali Makedoniyanın Azərbaycandan uzunmüddətli qaz almaq niyyəti diqqət çəkir, lakin mövcud tədarük mexanizmləri və Rusiyadan asılılıq barədə verilən məlumatlar bəzi suallar doğurur. Sanya Bojinovskanın qeyd etdiyi kimi, idxal əsasən Yunanıstan və Bolqarıstan vasitəsilə həyata keçirilir və qaz kəmərinin tutumunun böyük hissəsi “Türk axını” vasitəsilə nəql olunur. Bu vəziyyətdə, “Türk axını”nın “Qazprom”a məxsus olması, Şimali Makedoniyanın enerji təhlükəsizliyini təmin etmək üçün nə qədər əsaslı addımlar atdığı barədə düşünməyə əsas verir. Yeni interkonnektorların inkişafı ilə birbaşa çıxış əldə ediləcəyi ümid edilir, lakin bu prosesin nə qədər davam edəcəyi və mövcud asılılığın tamamilə aradan qalxıb-qalxmayacağı hələ də aydın deyil. “Cənub Qaz Dəhlizi”nin əhəmiyyəti vurğulanır, lakin bu layihənin tam olaraq nə zaman Şimali Makedoniyanın enerji tələbatını təmin edəcəyi və idxalın diversifikasiyasına necə töhfə verəcəyi sual altındadır.
Şimali Makedoniyanın Azərbaycandan qaz tədarükü planları, həqiqətən də diqqətəlayiqdir və ölkənin enerji təhlükəsizliyini möhkəmləndirmək üçün mühüm addım kimi görünür. Lakin, bu planların həyata keçirilməsində bəzi sual doğuran məqamlar da mövcuddur.
İlk növbədə, hazırda Şimali Makedoniyanın Azərbaycandan qaz tədarükü ilə bağlı birbaşa müqaviləsinin olmaması və idxalın əsasən Yunanıstan və Bolqarıstan vasitəsilə həyata keçirilməsi, bu ölkənin enerji təchizatının hələ də müəyyən dərəcədə digər ölkələrdən asılı olduğunu göstərir. Qeyd olunan “Türk axını” vasitəsilə aparılan nəql və “Qazprom”un tutduğu mövqe isə, bu asılılığın daha da dərinləşməsi ehtimalını gücləndirir.
Məqalədə qeyd olunan “Ədalətli keçid” prosesi çərçivəsində kömürlə işləyən elektrik stansiyalarının qazla işləyən istilik elektrik stansiyalarına çevrilməsi, qaz tələbatını artıracaq. Lakin bu tələbatın Azərbaycandan birbaşa tədarük yolu ilə tamamilə ödənilə biləcəyi barədə daha ətraflı məlumat olardı. Üstəlik, qaz kəmərinin tutumunun böyük hissəsinin hələ də “Qazprom”a məxsus olması, gələcəkdə hansı ssenarilərin yaşanacağı sualını ortaya qoyur.
“Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinin vacibliyi vurğulanır, lakin bu layihənin Şimali Makedoniyanın uzunmüddətli qaz ehtiyaclarını hansı həcmdə və hansı şərtlərlə qarşılayacağı hələ tam aydın deyil. Rusiyanın qaz nəqlini dayandırması fonunda Azərbaycanın rolu artacaq, lakin bu, digər ölkələrə olan asılılığı tamamilə aradan qaldıracaq qədər güclü bir alternativ təklif edirmi?
Şimali Makedoniyanın illik qaz istehlakının 300-400 milyon m³ olması, sənaye sektorunun dominant mövqeyi və qazpaylayıcı şəbəkənin genişləndirilməsi planları, bu ölkənin qaza olan artan tələbatını göstərir. Bu tələbatın Azərbaycan tərəfindən dayanıqlı şəkildə qarşılanması üçün hansı infrastruktur investisiyalarının aparılması və hansı təminatların verilməsi vacibdir. Bu məqamlar, təəssüf ki, məqalədə ətraflı şəkildə əhatə olunmayıb.
Ümumilikdə, Şimali Makedoniyanın Azərbaycandan qaz tədarükü planları ümidverici olsa da, bu planların reallaşmasında qarşılaşa biləcəyi çətinliklər və ehtiyac duyulan əlavə detallar barədə daha çox fikir mübadiləsi aparmaq lazımdır. Sizcə, bu planlar nə dərəcədə realdır və hansı riskləri özündə ehtiva edir?