Türkmənistan uzun illərdir təbii qaz ixracatına üstünlük verdiyi Çinə daşınmalarını azaldıb, eyni zamanda Türkiyəyə spot satışlarını artırıb.
Elchi.az beynəlxalq enerji məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, mart ayında İran üzərindən yeni marşrutun açılması sayəsində Aşqabad hökuməti ayda təxminən 120 milyon kubmetr qazı Türkiyəyə yönəltməyə başlayıb.
2025-ci ilin iyun məlumatlarına görə, Çinin ümumi boru kəməri qaz idxalı 5 faiz artaraq 6,757 milyard kubmetrə çatıb. Lakin bu artım əsasən Rusiyadan göndərilən yüklərin hesabına baş verib.
Türkmənistan Çinə uzunmüddətli neft indeksli müqavilələr vasitəsilə satır, Türkiyəyə ixrac isə spot bazarda həyata keçirilir. İyun ayında Avropanın spot bazarında qiymətlər 1000 kubmetr üçün 435 dollara yüksəlib. Eyni dövrdə Çinə satışlar 290 dollardan aşağı düşüb.
Türkmən qazı mart ayından etibarən İran üzərindən svop üsulu ilə Türkiyəyə göndərilir.
Yeni satış modelində çevik müqavilələr və yüksək gəlirli qiymətlər Türkiyə bazarını Türkmənistan üçün prioritet edib.
Türkmənistanın ixracatındakı azalmaya ölkə daxilində yaşanan həddindən artıq istilər də təsir edib.
2025-ci ilin iyununda Rusiya Çinə təxminən 4 milyard kubmetr qaz tədarük edib. Bu daşınma Çinin ümumi idxalının 29 faizini təşkil edib. Qaz təchizatı həm boru kəmərləri, həm də mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) vasitəsilə həyata keçirilib.
Rusiyanın Çinə LNG ixracı Saxalin, Yamal və Portovaya kimi böyük obyektlərdən həyata keçirilirdi. Çin eyni dövrdə Yaponiya, Cənubi Koreya və Tayvan da daxil olmaqla digər mənbələrdən 948 min ton LNG idxal edib.
Nuranə Məmmədova
