Şəkərsiz saqqız, nanə və aşağı kalorili qəlyanaltılarda tez-tez istifadə edilən ksilitol müzakirə mövzusuna çevrilib. Klivlend Klinikasının rəhbərliyi ilə aparılan bir araşdırma, ksilitolun yüksək qan səviyyələri ilə infarkt və insult kimi ciddi ürək-damar hadisələri arasında əlaqə müəyyən edib. Tədqiqatçılar ksilitolun trombositləri daha aktiv hala gətirərək qan laxtalanma meylini artıra biləcəyini müəyyən ediblər.
Elchi.az xəbər verir ki, şəkər qəbulunu azaltmaq istəyənlər tərəfindən seçilən “şəkərsiz” məhsullarda tez-tez istifadə edilən ksilitol tatlandırıcısı, ürək sağlamlığına potensial təsirlərinə görə hazırda elmi ictimaiyyətdə maraq doğuran bir mövzudur. Klivlend Klinikasının tədqiqatçıları tərəfindən aparılan və *Avropa Ürək Jurnalında* dərc edilən bir araşdırma, ksilitolun yüksək qan səviyyələri ilə infarkt, insult və ürək-damar ölümü kimi ciddi hadisələrin riski arasında təəccüblü bir əlaqəni ortaya qoyub.
Meyvə və tərəvəzlərdə də var
Ksilitol “şəkər spirtləri” kimi tanınan bir tatlandırıcı qrupuna aiddir. Bədən onu təbii olaraq çox az miqdarda istehsal edə bilsə də, müəyyən meyvə və tərəvəzlərdə də mövcuddur. Lakin, şəkərsiz saqqız, konfet, peçenye, bişmiş məhsullar və müxtəlif aşağı kalorili məhsullar kimi məhsullara tatlandırıcı kimi əlavə edildikdə, istehlak edilən miqdar təbii səviyyələri xeyli aşa bilər. ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) ksilitolu sorbitol, eritritol və maltitol kimi şəkər spirtləri ilə birlikdə təsnif edir və onun xüsusilə şəkərsiz konfetlərdə və saqqızda istifadəsini qeyd edir.
57 faiz yüksək risk
Tədqiqatın ən diqqətəlayiq hissəsində tədqiqatçılar 2149 nəfərin qanında ksilitol səviyyələrini araşdırdılar və iştirakçıları təxminən üç il ərzində izlədilər. Hesablanmışdır ki, qanında ksilitol səviyyəsi ən yüksək olan şəxslər, ən aşağı səviyyəli olanlarla müqayisədə, ürək tutması, insult və ya ürək-damar ölümü kimi əsas ürək-damar hadisələri ilə qarşılaşma riski təxminən 57% daha yüksəkdir. Bu əlaqə böyrək funksiyası və ənənəvi ürək-damar risk faktorları nəzərə alındıqdan sonra belə davam etmişdir. Alimlər həmçinin ksilitolun qana təsirini araşdıraraq bunun sadəcə statistik korrelyasiya olub-olmadığını müəyyən etdilər. İnsan qanı və trombositləri əhatə edən təcrübələr ksilitolun trombositlərin laxtalanma siqnallarına cavabdehliyini artırdığını göstərdi. Heyvanlar üzərində aparılan tədqiqatlar da ksilitolun damarlarda qan laxtalarının əmələ gəlməsini sürətləndirə biləcəyini göstərən nəticələr verdi. Tədqiqatçıların fikrincə, bu mexanizm əhəmiyyətlidir, çünki qan damarlarının içərisində əmələ gələn laxtalar ürək tutmalarının və müəyyən növ insultların əsasını təşkil edir.
Şayəstə
