İngiltərədə aparılan elmi araşdırma, xüsusi təlim keçmiş itlərin dəri nümunələrindən istifadə edərək Parkinson xəstəliyi olan şəxsləri dəqiq bir şəkildə ayırd edə bildiyini ortaya çıxarıb. Bu tapıntı erkən diaqnoz üçün ümidverici bir addım ola bilər.
Elchi.az xəbər verir ki, İngiltərədə aparılan bir araşdırma bəzi itlərin Parkinson xəstəliyini qoxuya görə ayırd edə bildiyini ortaya çıxarıb. Tədqiqat Mançester Universiteti və tibbi diaqnostik itlər üzrə ixtisaslaşmış bir təşkilatla əməkdaşlıqda aparılıb.
Dəri nümunələrindən diaqnoz
Tədqiqatda iki it – bir Golden Retriever və Labrador – sağlam insanlardan fərqləndirmək üçün Parkinson xəstələrindən alınan dəri çubuqlarını iyləyiblər. Bu proses “ikiqat kor” adlı elmi metoddan istifadə edilməklə aparılıb, yəni it təlimçiləri nümunənin mənşəyindən xəbərsiz olublar.
Urbana-Champaign İllinoys Universitetinin professoru, heyvan davranışı üzrə mütəxəssis Dr. Nicola Rooney, itlərin Parkinson xəstəliyinin qoxusunu tanıya bildiyini vurğulayaraq, “İtlərin yüzdə 70-80 dəqiqlik dərəcəsi əldə etdiyini görürük. Bu şansdan çox yüksək bir müvəffəqiyyət nisbətidir” deyib.
“Super qoxu” hekayəsi ilə başladı
Elm adamlarının bu sahəyə diqqətinin arxasında diqqətəlayiq bir insan hekayəsi dayanır. Şotlandiyalı tibb bacısı Joy Milne, ərinin Parkinson diaqnozu qoyulmasından 12 il əvvəl bədənində fərqli bir qoxu hiss etdiyini söylədi. İllər sonra pilot tədqiqat Milnenin xəstəliyi yalnız qoxuya görə ayırd edə bildiyini müəyyən etdi. Bu, Parkinson xəstəliyinin bir qoxu əlaməti ola biləcəyi fikrinə səbəb oldu.
Diaqnostik testə çevrilə bilər
Tədqiqatçılar itlərin dəqiq olaraq hansı qoxu birləşmələrini aşkarladığını anlamağa çalışırlar. 2019-cu ildə başqa bir araşdırmada Parkinson xəstələrində bədən qoxusuna təsir edən xüsusi kimyəvi maddələr müəyyən edilmişdir. Bu birləşmələrdən istifadə edərək hazırlanmış “qoxu əsaslı diaqnostik test” hazırda sınaq mərhələsindədir.
Mütəxəssislərdən Ümidverici Bəyanat
Medical Detection Dogs şirkətinin baş direktoru Claire Guest, araşdırmanın əhəmiyyətini vurğulayaraq, “Parkinson xəstəliyinin erkən diaqnozu üçün hələ də qəti bir test yoxdur. Bununla belə, simptomlar diaqnozdan 20 il əvvəl başlaya bilər. Vaxtında diaqnoz çox vacibdir” dedi.
Tədqiqatın nəticələri “Journal of Parkinson’s Disease” elmi jurnalında dərc olunub.
Şayəstə Hüseynova
