Stenford Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan tədqiqat insan beyninin inkişafı ilə bağlı əhəmiyyətli bir faktı üzə çıxarıb. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, beynin ön və arxa hissələri embrional inkişafın çox erkən mərhələlərində fərqli progenitor (ilkin) hüceyrə qruplarından yaranır.
Elchi.az xəbər verir ki, əvvəllər hesab olunurdu ki, bütün beyin vahid bir əsas progenitor hüceyrə qrupundan inkişaf edir. Lakin tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, embrional inkişafın kritik mərhələsi olan qastrulyasiya zamanı iki ayrı hüceyrə qrupu meydana gəlir.
Bu hüceyrə qruplarından biri fərqlənərək beynin ön hissəsini, digəri isə arxa hissəsini formalaşdırır.
İki fərqli inkişaf yolu
Tədqiqat həmçinin müəyyən edib ki, bu hüceyrə qruplarını idarə edən genetik təlimatlar fərqli şəkildə təşkil olunub. Nəticədə, beynin ön və arxa bölgələri inkişaf zamanı fərqli bioloji yollarla formalaşır.
Stenford Universitetinin inkişaf biologiyası üzrə mütəxəssisi Kayl Lo (Kyle Loh) qeyd edib ki, beynin iki ayrı hissədən ibarət olması qədim bir inkişaf mexanizminin nəticəsi ola bilər.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu strukturun təkamül tarixi də olduqca qədim ola bilər. İnsanlarla uzaq ortaq əcdadı paylaşan bəzi dəniz canlılarında oxşar sinir sistemi təşkilinin mövcudluğu göstərir ki, bu inkişaf modeli yüz milyonlarla il əvvələ gedib çıxa bilər.
Beynin arxa hissəsi ürək döyüntüsü, tənəffüs və yuxu kimi avtomatik bədən funksiyalarında rol oynadığı halda, ön beyin və orta beyin dil, məntiq və abstrakt təfəkkür kimi daha mürəkkəb funksiyalara cavabdehdir.
Şayəstə
