Rokfeller Universitetinin alimləri, prefrontal korteksdə Homer1 geninin aktivliyinin azaldılmasının “beyin səs-küyünü” azaltdığını və diqqəti cəmləşdirməyi yaxşılaşdırdığını aşkar ediblər.
Elchi.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri Nature Neuroscience jurnalında dərc edilib.
Tədqiqatda müxtəlif genomlara malik təxminən 200 siçan üzərində diqqətin genetikası araşdırılıb. Alimlər diqqəti cəmləmək qabiliyyətinə təsir edən əsas amilləri müəyyən etməyə çalışıblar.
Homer1-in təsir mexanizmi gözlənilməz olub. Gen aktivliyinin azalması sinir sisteminin molekulyar “əyləcləri” olan GABA reseptorlarının tənzimlənməsini artırmışdır. Bu, neyronların fon fəaliyyətini azaltdı və onları daha məqsədyönlü şəkildə cavab verməyə təşviq etdi.
Diqqət müddəti yüksək olan heyvanlarda Homer1a və Ania3 versiyalarının ifadəsi digərlərinə nisbətən xeyli aşağı idi. Yeniyetməlik dövründə bu variantların aktivliyinin inhibə edilməsi dəqiqliyin və reaksiya sürətinin yaxşılaşmasına, eləcə də diqqəti yayındıran amillərin sayının azalmasına səbəb olub. Yetkin siçanlarda edilən manipulyasiyaların isə heç bir təsiri olmamışdır, bu da inkişafın erkən kritik dövrünün vacibliyini göstərir.
Alimlər təklif edirlər ki, mövcud DEHB (diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozğunluğu) dərmanları prefrontal korteksdə həyəcan siqnallarını gücləndirir, amma yeni məlumatlar əksinə təsir göstərən – “beyin səs-küyünü” azaldan və neyronları sakitləşdirən dərmanlara yol açır.
Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, Homer1 və onunla qarşılıqlı təsir göstərən zülallar yalnız DEHB ilə deyil, həm də şizofreniya və autizm ilə əlaqələndirilir. Bu genin daha da öyrənilməsi, bir sıra neyroinkişaf pozğunluqlarının müalicəsində yeni yanaşmalar üçün ümidverici ola bilər.
Məryəm
