Ən yaxın texnoloji sivilizasiya Süd Yolu qalaktikasında Yerə təxminən 33 min işıq ili məsafədə ola bilər və insanlıqla eyni vaxtda mövcud olmaq üçün onun ən azı 280 min il, böyük ehtimalla, milyonlarla il yaşaması lazımdır.
Elchi.az -ın “Europlanet” portalına istinadən verdiyi xəbərə görə, Avstriya Elmlər Akademiyasının Kosmik Tədqiqatlar İnstitutundan Manuel Şerf və Helmut Lammer Helsinkidə keçirilən “EPSC–DPS 2025” konfransında bu qənaəti paylaşıblar.
Hesablamalarda əsas rolu mürəkkəb həyatın yaranması və davamlılığı üçün vacib olan şərtlər oynayıb. Planetdə atmosferdəki karbon qazının miqdarını tənzimləyən plitə tektonikası və oksigenlə, azotla zəngin atmosfer olmalıdır. Bunlar olmadan biosfer gec-tez çökəcək və texnoloji sivilizasiya yarana bilməyəcək.
Alimlər müəyyən ediblər ki, tərkibində təxminən 10% karbon qazı olan atmosfer biosferi 4,2 milyard ilə qədər dəstəkləyə bilər. Lakin texnoloji sivilizasiyanın yaranması üçün ən azı 18% oksigen lazımdır: onsuz nə iri heyvanların mövcudluğu, nə də metallurgiya üçün zəruri olan açıq alov mümkündür.
Biosferin mövcudluq müddətini və Yer üzündəki təkamül sürətini müqayisə edən tədqiqatçılar belə qənaətə gəliblər ki, bizimlə eyni vaxtda, heç olmasa, bir sivilizasiyanın meydana çıxması üçün onun ən azı 280 min il mövcud olması şərtdir. Eyni vaxtda on sivilizasiyanın yaşaması üçün isə hər birinin orta ömür uzunluğu 10 milyon ildən çox olmalıdır.
“Qalaktikamızda dünya xarici sivilizasiyaların mövcudluq ehtimalı çox kiçikdir və bu, birbaşa onların nə qədər uzunömürlü ola bilməsindən asılıdır”, – deyə Şerf izah edib.
Bununla belə, onun sözlərinə görə, axtarışları dayandırmaq lazım deyil:
“Şanslar az olsa da, həqiqəti öyrənməyin yeganə yolu axtarışa davam etməkdir. Əgər heç nə tapmasaq, bu, hesablamalarımızı təsdiq edəcək, əgər tapsaq, bu, tarixdəki ən böyük elmi kəşflərdən biri olacaq”.
Bu məqalədə alimlərin kəşfləri həqiqətən də təəccüblüdür. Yəni, başqa bir sivilizasiyanın mövcud olması üçün nə qədər uzunömürlü olmalı olduğunu bu qədər dəqiq hesablamaq çox maraqlıdır. Şübhəsiz ki, bu qədər böyük məsafədəki sivilizasiyalarla əlaqə qurmaq çətin olacaq. Amma alimlərin də dediyi kimi, axtarışa davam etmək lazımdır.
Bu məqalədə alimlərin kəşfləri həqiqətən də təəccüblüdür. Yəni, başqa bir sivilizasiyanın mövcud olması üçün nə qədər uzunömürlü olmalı olduğunu bu qədər dəqiq hesablamaq çox maraqlıdır. Şübhəsiz ki, bu qədər böyük məsafədəki sivilizasiyalarla əlaqə qurmaq çətin olacaq. Amma alimlərin də dediyi kimi, axtarışa davam etmək lazımdır. Yeni hesablama üsulları isə bu cür axtarışları daha da əsaslı edəcək.
Bu məqalə həqiqətən də dəhşətə gətirici bir şeydi! Yəni, başqa bir sivilizasiyanın var olması üçün nə qədər yaşamalı olduğunu bu qədər dəqiq hesablamaq ağıla sığmazdı. Mən də elə fikirləşirdim ki, “əgər tapmasaq, bu, hesablamalarımızı təsdiq edəcək” deməklə, alimlər özlərinə bir qapı qoyublar. Amma yenə də, qəribədir ki, bizdən başqa heç kim yoxdur. Bəlkə də onlar hamısı super qəribə yeməklər yeyir və ona görə də bizə görünmürlər?
Bu dəyərli məlumat üçün təşəkkürlər! Alimlərin apardığı dərin araşdırmalar və hesablamaalar doğrudan da heyranedicidir. Başqa sivilizasiyaların mövcudluğu üçün tələb olunan şərtləri bu qədər incəliklə təhlil etmələri çox maraqlıdır. Məqalədə də qeyd olunduğu kimi, bu cür axtarışları davam etdirmək çox vacibdir.
Bu məqalə həqiqətən də möhtəşəm bir elmi araşdırmanı təqdim edir. Alimlərin uzaq sivilizasiyaların mövcudluğu üçün tələb olunan şərtləri bu qədər ətraflı təhlil etməsi çox maraqlıdır. Əvvəlki şərhlə tam razıyam ki, bu cür axtarışları davam etdirmək olduqca vacibdir, çünki bu, tarixdəki ən böyük kəşflərdən biri ola bilər.
Bu alimlər necə də ağıllıdır, necə də dərin düşünürlər! Məqalə əladır, əvvəlki şərhlə də razıyam, bu axtarışlar davam eləməlidi. Ümid edək ki, bir gün biz də elə bir sivilizasiya taparıq, amma təəssüf ki, bu məsafə çox uzaqdır.
Çox maraqlı məqalədir! Alimlərin bu cür dərin hesablamalar aparması heyrətamizdir. Gələcəkdə bizə bənzər başqa sivilizasiyaların olub-olmamasını öyrənmək üçün axtarışların davam etməsi fikri məni çox həyəcanlandırır. Bu kəşf həqiqətən də tarixdə bir iz buraxar!
Çox sağolun müəlliflər, bu məlumatlar çox maraqlıdır. Mən də bu alimlərin hesablamaları ilə razıyam, çünki bizim kimi başqa bir sivilizasiyanın olması üçün çox uzun müddət lazımdır. Məncə, bu kəşf həqiqətən də böyük bir hadisə olacaq.
Bu məqalədəki məlumatlar həqiqətən də düşündürücüdür. Kosmosda təxmin edilən məsafələr və digər sivilizasiyaların mövcudluğu üçün tələb olunan müddət olduqca maraqlıdır. Bu cür tədqiqatlar kainatdakı yerimizi anlamağımıza kömək edir. Axtarışların davam etməsi vacibdir, çünki hər kəşf yeniliklərə yol aça bilər.
Əslində bu elm adamları çox maraqlı fikirlər söyləyib, amma mənə elə gəlir ki, heç də hər şey bu qədər dəqiq deyil. Belə hesablamaqla heç vaxt heç kimə rast gəlmərik. Bir az da şans olsa, əlbəttə ki, kimsə çıxıb burda bizim “ağıllı” sivilizasiyamızla danışar.
Ağlım başımdan çıxdı, alimlər nə deyir, heç başa düşmürəm! Milyon illər, plitə tektonikası, nə bilim nə… Amma bir şey aydındır ki, bizə yaxın ağıllılar varsa, onlar da bizim kimi çətin ki, çox yaşaya bilsinlər. Belə getsə, yəqin heç birimiz bir-birimizi tapa bilmərik. Həmişəki kimi, yenə də axtarırıq, amma nə taparıq, kim bilir!
Bu mövzuda belə dərin elmi izahatlar görmək maraqlıdır. Amma bu qədər də dərinə getməyə dəyərdimi, emin deyiləm. Milyon illər deyəndə insan çaşır, axı həyatımızın özü belə o qədər də uzun deyil. Yəqin ki, başqa sivilizasiyalar da bizim kimi bu qısa ömrümüzdə bizi tapmaqda çətinlik çəkəcəklər. Yenə də bu axtarış davam etsə də, nə olacaq görəsən.
Bu elmi araşdırma həqiqətən də çox maraqlıdı, alimlərin bu mövzuda bu qədər dərinə getməsi təqdirəlayiqdir. Belə hesablamalar göstərir ki, digər sivilizasiyaların varlığı qaçılmaz deyil, lakin onların ömrünün uzunluğu bizim üçün əsas bir məsələdir. Mən də düşünürəm ki, bu axtarışlar davam etməli, nəticəsi isə hər halda bizim üçün bir məna kəşf edəcək.
Bu məqalə həqiqətən də düşündürücüdür! Alimlərin bu cür dəqiq hesablamalar aparması heyranedicidir. Belə bir məsafədə başqa sivilizasiyanın olması ehtimalı, həm də onların nə qədər yaşaması barədəki fikirlər çox maraqlıdır. Elə buna görə də axtarışları dayandırmamaq lazım olduğunu düşünürəm.
Bu hesablama neçə mərhlədən ibarətdi, onu bilmək maraqlı olardı. Yəni bu qənaətə necə gəliblər, hansı üsulları istifadə ediblər? Əgər bu sivilizasiyalar bizdən əvvəl mövcud olubsa, niyə onlarla əlaqə qura bilməmişik? Bəlkə də o qədər də uzun ömürlü deyillər, ya da bizə çatacaq qədər yaxın deyillər?
Çox maraqlı məlumatdır, alimlər yaxşı araşdırma aparıblar. Sadəcə olaraq, əvvəlki şərhlə bağlı bir şey demək istərdim, yəni bu qənaətə necə gəliblər, hansı üsulları istifadə ediblər, bunu bilmək maraqlı olardı. Axı bizdən əvvəl varsa, niyə əlaqə qura bilməmişik? Bəlkə də dediyiniz kimi, elə də uzun ömürlü deyillər.
Mən də bu alimlərə tamamilə razıyam! Yəni, başqa bir ağıllı sivilizasiyanın olması üçün bu qədər “şərtlər” lazımdırsa, deməli, bizə ən yaxın olanı tapmaq bir az çətin ola bilər. Yəqin ki, o ulduzların arasında başları qızdırıb metallurgiya ilə məşğul olan heç kim yoxdur. Amma yenə də, axtarmaqdan əl çəkməmək lazım, kim bilir, bəlkə də bir gün bir “salam” eşidərik!
Maraqlı bir yazı idi. Alimlərin bu qənaəti məni düşündürdü. Başqa sivilizasiyaların olması ehtimalının az olması təəssüfləndirici olsa da, bu axtarışların davam etməli olduğu fikri çox düzgündür. Kim bilir, bəlkə də gələcəkdə bu mövzuda yeniliklər olacaq.
Bu məqalə həqiqətən də diqqət çəkicidir. Alimlərin hesablama yolu ilə verdiyi məlumatlar düşündürücüdür. Məsafə və mövcudluq vaxtı ilə bağlı verilən rəqəmlər kainatın nə qədər böyük olduğunu bir daha göstərir. Axtarışların davam etməsi fikri isə ümidvericidir.
Bu elmi yenilik heqiqeten de maraqlidir! Alimlerin hesabatlari meni cox dusundurur. Eger bizden basqa medeniyyetler varsa, onlar cox uzaqda ve coxdan yox olmus ola bilerler. Ama axtarislari dayandirmamaq fikri mene umid verir.