Yeni bir araşdırma, yay vaxtına keçidin, xüsusən də ruhi sağlamlıq problemləri olan insanların yuxu rejimini pozaraq ciddi sağlamlıq risklərinə səbəb ola biləcəyini ortaya qoydu.
Elchi.az xəbər verir ki, yay vaxtının ruhi sağlamlığa təsirini araşdıran yeni bir araşdırma, saatların ildə iki dəfə dəyişdirilməsinin, xüsusən də xroniki ruhi xəstəlikləri olan insanlar üçün əhəmiyyətli risklər yarada biləcəyini göstərdi.
Dünyanın 70-dən çox ölkəsində tətbiq olunan yay vaxtı, yazda saatların bir saat irəli, payızda isə bir saat geri çəkilməsini əhatə edir. Gün işığından daha yaxşı istifadə etməyi hədəfləyən bu təcrübə, bədənin təbii bioloji saatını, sirkadian ritmini pozmaq potensialı ilə uzun müddətdir müzakirə olunur.
Yeni bir araşdırma, psixiatriya, nevrologiya və ictimai səhiyyə sahələrində dərc edilmiş 60 tədqiqatın nəticələrini topladı. İcmalda saat dəyişikliklərinin ümumi əhali arasında sirkadian stress yaratdığı və bəzi qrupların digərlərindən daha çox təsirləndiyi qənaətinə gəlindi.
Ruhi sağlamlıq üçün risklər mövcuddur
Tədqiqatçılar; Tədqiqata görə, depressiya, bipolyar pozğunluq, narahatlıq pozğunluqları, post-travmatik stress pozğunluğu (PTSD), diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozğunluğu (ADHD) və psixotik pozğunluqları olan şəxslər vaxt dəyişikliyindən sonrakı günlərdə və həftələrdə daha yüksək risk altındadırlar.
Tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Elizabeth England-Kennedy, yay vaxtına keçidin yuxu və zehni sağlamlıq problemləri yaşayan insanlarda sirkadian ritmini pozduğuna dair güclü dəlillərin olduğunu bildirdi.
Həmmüəllif Kavita Batra şərh etdi: “Biz saatları gecələr dəyişirik, lakin beyin bu qədər tez uyğunlaşa bilmir. Bu, yuxuya, emosional tənzimləməyə, idrak funksiyalarına və psixi tarazlığa təsir göstərə bilər.”
Tədqiqatçılar qeyd etdilər ki, yay vaxtına keçid yuxu pozğunluqları, diqqət və yaddaş problemləri, depressiv simptomların artması və bəzi insanlarda manik epizod riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Mütəxəssislər səhiyyə işçilərini vaxt dəyişməzdən əvvəl xəstələri məlumatlandırmağa və onlara yuxu rejimlərini tədricən tənzimləməyə istiqamət verməyə çağırdılar. Həmçinin bildirildi ki, səhər saatlarında parlaq işığa məruz qalma bioloji saatı yenidən tənzimləməyə kömək edə bilər. Tədqiqatçıların fikrincə, daimi standart vaxt ictimai səhiyyə üçün daimi yay vaxtından daha faydalı ola bilər, çünki o, təbii səhər işığı ilə daha çox sinxronlaşır.
Şayəstə
