ABŞ-dakı Cənubi İllinoys Universitetinin (SIU) tədqiqatçıları plastik tullantıları və kənd təsərrüfatı tullantılarını yeməli qidaya çevirən yeni bir sistem hazırlayıblar.
Elchi.az xəbər verir ki, Amerika Kimya Cəmiyyəti tərəfindən təşkil edilən simpoziumda təqdim edilən araşdırmaya görə, “µBites” (mikro-dişləmələr) adlanan peçenyelər NASA-nın Dərin Kosmik Qida Çağırışı çərçivəsində başladılan tədqiqatın nəticəsidir.
Hazırlanmış metodda polietilen tereftalat (PET) plastikləri və qarğıdalı saplaqları və yarpaqları kimi kənd təsərrüfatı tullantıları yüksək istilik və təzyiq altında oksigen və su istifadə edərək karbon tikinti bloklarına parçalanmışdır.
Nəticədə yaranan maye xammal xüsusi becərilən maya mədəniyyətlərinə verildi və qidalı qida məhlullarına çevrildi. Tədqiqatçılar zülal, yağ, vitamin, dad və ətir istehsal edə bilən müxtəlif maya növlərini genetik olaraq dəyişdirdilər. Məsələn, bir növ maya vanilin istehsal edir ki, bu da vanilin dadını və ətrini təmin edir, digəri isə yerköküyə narıncı rəng verən və bədən tərəfindən A vitamininə çevrilən beta-karotin piqmentini təmin edir. Komponentləri qarışdırmaqla əldə edilən xəmir 3D qida printerləri istifadə edilərək formaya salınıb və sonra mikrodalğalı sobada bişirilərək peçenye hazırlanıb. Laboratoriya analizləri zəhərli kimyəvi maddələrin, ağır metalların və ya qida yolu ilə keçən patogenlərin olmadığını aşkar edib, halbuki insan dad sınaqlarından əvvəl həzm tədqiqatlarının və təhlükəsizlik testlərinin simulyasiya edilməsi davam edir.
Sistem hazırkı vəziyyətində tullantılardakı karbonun 50%-dən çoxunu 1-2 gün ərzində qidaya çevirə bilir və səhralar, qütb bölgələri, sualtı ərazilər və ya fəlakət zonaları kimi çətin şəraitdə, eləcə də gələcək Ay və Mars missiyalarında istifadə üçün uyğun hesab olunur.
Şayəstə
