ABŞ və Çin arasında potensial müharibənin təkcə hərbi cəbhədə deyil, həm də Amerika iqtisadiyyatının fundamental arteriyalarında, fabriklərdən əczaçılıq istehsalına, elektron cihazlardan müdafiə sənayesinə qədər dağıdıcı nəticələrə səbəb ola biləcəyi bildirilib. Məqalədə Çinin kritik minerallar və qlobal təchizat zəncirlərindəki gücünün ABŞ iqtisadiyyatını dayanma vəziyyətinə gətirə biləcəyi vurğulanır.
Elchi.az xəbər verir ki, Çap mediasında Respublikaçı Partiyasının dayağı hesab edilən Milli Maraqlar (NM), Çin və ABŞ arasında potensial müharibədə Amerika iqtisadiyyatının necə tez bir zamanda dayana biləcəyini açıqladı. İrandan fərqli olaraq, Çinin iqtisadi imkanlarının və gücünün ABŞ iqtisadiyyatını tamamilə dayandırmaq qabiliyyətinə malik olduğu iddia edilir. “Təchizat Zəncirinin Müharibəsinin Yeni Dövrü” başlıqlı təhlilə görə, Pekin təkcə xammal təchizatçısı deyil, həm də kritik minerallardan yarımkeçiricilərə, batareyalardan əczaçılıq xammalına qədər müasir iqtisadiyyatın fundamental istehsal zəncirlərində çox güclü mövqe tutur. Buna görə də, Vaşinqton və Pekin arasında birbaşa münaqişə ABŞ fabriklərinin istehsalı dayandırmasına, elektron sistemlərin hissələri tapa bilməməsinə və müdafiə sənayesinin iflic vəziyyətinə düşməsinə səbəb ola bilər. Çin qlobal istehsalın əsas sahələrində, kritik minerallardan tutmuş batareyalara və yarımkeçiricilərə qədər çox güclü mövqedədir. Təhlillərə görə, potensial müharibə ABŞ-da təchizat xətlərini poza bilər. (Reuters)
Çin istehsalata zərbə vura bilər
Şimali Amerika Birləşmiş Ştatlarının təhlili İran və Çin arasındakı güc fərqinə yönəlmişdi. Şimali Amerika Birləşmiş Ştatlarının məlumatına görə, Hörmüz boğazında strateji mövqeyi ilə İran qlobal neft axınını pozmaq gücünə malik olsa da, Çinin alətləri qlobal iqtisadi sahəni əhatə edir. Hörmüz böhranı enerji qiymətlərini artırdı, istehsal və nəqliyyat xərclərini artırdı; lakin Çin müasir sənaye tərəfindən istifadə edilən materiallara, ara məhsullara və texnoloji komponentlərə birbaşa təzyiq göstərmək mövqeyindədir. Təhlildə Çinin qabaqcıl elektronika və yarımkeçirici istehsalında istifadə edilən qallium və germanium və müdafiə sənayesi üçün vacib hesab edilən sürmə kimi materiallar üzərindəki gücü vurğulandı. Hərbi sursat istehsalında sürmənin əhəmiyyəti xüsusilə vurğulansa da, Çinin ixracı məhdudlaşdırmaq qabiliyyətinin Amerika müdafiə istehsalına birbaşa təsir göstərə biləcəyi bildirildi.
Pekin 6 ildir ki, hazırlıq görür
Təhlilə görə, Çin prezidenti Si Cinpin 2020-ci il Strateji Rəhbər Sənədində beynəlxalq istehsal zəncirlərinin Çindən asılılığını gücləndirməyə və xarici ölkələrə tədarükü dayandırmaq imkanını “əks tədbir və çəkindirmə qabiliyyətinə” çevirməyə çağırıb. ABŞ-Çin İqtisadi və Təhlükəsizlik İcmalı Komissiyasının qiymətləndirməsini də əhatə edən təhlildə Pekinin qlobal dəyər zəncirlərindəki zəif cəhətlərini azaltmaqla yanaşı, digər ölkələrin Çin məhsullarından asılılığını artırmağı siyasət məqsədinə çevirdiyi iddia edilib. Bu strategiya Çin hərbi mütəfəkkiri Sun Tzunun birbaşa döyüş olmadan düşmənin müqavimətini qırmağı nəzərdə tutan yanaşması ilə əlaqələndirilib.
Şayəstə
