Astronomlar, Böyük Partlayışdan cəmi 1,3 milyard il sonra bir qalaktikaya yaxınlaşan və birləşən üç super nəhəng qara dəliyi aşkar edərək erkən kainatın əhəmiyyətli bir sirrinə işıq saldılar.
Elchi.az xəbər verir ki, Ceyms Vebb Kosmik Teleskopundan istifadə edən beynəlxalq tədqiqat qrupu, işığının Yerə çatması təxminən 12,5 milyard il çəkən uzaq J0148-4214 qalaktikasında diqqətəlayiq bir quruluş aşkar etdi. Alimlər qalaktikanın mərkəzində və ətrafında yerləşən üç super nəhəng qara dəliyin qaz buludları ilə qidalandığını və nəticədə böyük bir birləşməyə doğru sürükləndiyini müəyyən etdilər. “Astronomy & Astrophysics” jurnalında dərc olunan bu kəşf, erkən kainatdakı qara dəliklərin bu qədər qısa müddətdə necə bu qədər böyük ölçülərə çatdığı sualına güclü bir cavab təqdim edir.
Ceyms Vebb onları qaz hərəkətlərini öyrənərək tapdı
Xeyli məsafədə yerləşən bu üç qara dəliyin birbaşa görüntülənməsi mümkün olmasa da, onlar Ceyms Vebb Teleskopunun qabaqcıl spektroqraf avadanlığı sayəsində aşkar edildi. Cihaz hər bir qara dəliyin ətrafında fırlanan hidrogen qazının hərəkətini yüksək sürətlə ölçdü, obyektlərin kütlələrini və qidalanma sürətlərini diqqətlə hesabladı. Məlumatlar erkən kainatda qara dəlikləri bir araya gətirən dinamik proseslərin son dərəcə səmərəli olduğunu təsdiqlədi.
Mərkəzdəki nəhəng və onun kiçik qonşusu həddi aşır
Tədqiq olunan qalaktikanın mərkəzində 620 işıq ili ilə ayrılmış iki qara dəlik var. Birinin kütləsi Günəşin kütləsindən 80 milyon dəfə çoxdur, digərinin kütləsi isə 600.000 günəş kütləsi ilə nisbətən daha təvazökar ölçüdə qalır. Lakin, bu kiçik qara dəlik fövqəladə sürətlə böyüyür və nəzəri olaraq qəbul edilmiş maksimum qidalanma həddindən artıq qazı udur. Bu həddindən artıq qidalanma prosesinin intensiv radiasiya səbəbindən tezliklə dayandırılması gözlənilsə də, obyektin sürətlə kütlə qazanmasına səbəb olur.
Şayəstə
