Süni intellekt sahəsində sahəsində mühüm adların iddialarına baxmayaraq, son araşdırmalar göstərir ki, düşünmə modellərindəki əsas qüsurlar süni intellektin insan zəka səviyyəsini keçməkdən uzaq olduğunu ortaya qoyur.
Elchi.az xəbər verir ki, dünyanın rəqəmsal nəhəngləri süni intellektin sərhədlərini müzakirə edir.
Süni intellekt texnologiyaları hər keçən gün inkişaf edir, lakin elmi-populyar müzakirələrin əsas mövzusu onun imkanlarının hüdudlarıdır. Süni intellektin dünyanı ələ keçirəcəyi ilə bağlı elmi-fantastik iddialar maraq doğursa da, bu qorxu əsasən uydurmadır. Bununla belə, yaxın gələcəkdə bir çox peşənin maşınlar tərəfindən yerinə yetiriləcəyi artıq reallıqdır. Lakin bəzi yeni araşdırmalar süni intellektin hələ bundan da çox uzaqda olduğunu göstərir. Başqa sözlə, süni intellekt insanı keçəcək “super zəka” səviyyəsinə hələ ki yaxın deyil. Bu nəticəyə gəlinərkən əsas götürülən müəyyən parametrlər var.
DÜŞÜNMƏ MODELLƏRİ
Anthropic şirkətindən Dario Amodei, Google-dan Demis Hassabis və OpenAI-dan Sam Altmanın bu sahədə apardığı tədqiqatlar son günlərdə elm və texnologiya dairələrində araşdırılır. Onlara görə, mövcud süni intellekt modelləri iddia edilən funksiyaları yerinə yetirmək üçün kifayət qədər inkişaf etməyib. Apple tərəfindən yayımlanan yeni bir məqalədə “Düşünmə İllüziyası” adı altında altı yüksək səviyyəli düşünmə modeli təqdim olunub.
PROBLEM HƏLLİ PROBLEMİ
OpenAI, DeepSeek və Anthropic kimi aparıcı AI laboratoriyalarından gələn düşünmə modellərinin qiymətləndirildiyi bu araşdırmada problemlər üzərində daha uzun müddət və çox addımla düşünən böyük dil modelləri incələnib. Nəticələr göstərir ki, bu sistemlər, istehsalçıların iddia etdiyi səviyyədə düşünmə qabiliyyətinə malik deyil. Apple-ın məqaləsinin, Salesforce kimi böyük texnologiya şirkətlərinin apardığı araşdırmalara əsaslandığı vurğulanır. Məqalədə deyilir: “Bu təcrübələr göstərir ki, bəzi hallarda müstəqil ‘düşünən’ süni intellektlər, özlərindən əvvəlki AI çatbotlarından daha zəif problem həll etmə qabiliyyətinə malikdir.” Süni intellektin real dünya ilə bağlı qərarvermə proseslərində boşluqlar olduğu qeyd olunur.
MÜZAKİRƏ BAŞLADI
Apple-ın məqaləsi, süni intellekti şişirdənlərlə ona skeptik yanaşanlar arasında mübahisəyə səbəb olub. 2016-cı ildə bir AI startapını Uber-ə satan bilişsel elmçi Gary Marcus da öz məqaləsində qeyd edir: “Kodlaşdırma və riyaziyyatdan kənar sahələrdə ən son modellər inkişaf etmir. Yeni düşünmə modelləri, əslində, öz sələflərindən daha çox halüsinasiyaya meyllidirlər.” Mühəndislik sahəsində dosent olan və laboratoriyasında real dünya şəraitini anlamaq üçün düşünmə modelləri və digər süni intellekt texnologiyalarından istifadə edən Jorge Ortiz isə belə deyir: “Bugünkü modellər açıq təlimatlara əməl etməkdə zəifdir. Uydurma məlumatlar yaratmaqda bacarıqlıdırlar, amma biz onlardan sabit, qaydalara əməl edən mühəndis və ya mühasib kimi davranmalarını gözləyirik.”
“Apple” şirkətinin “The Thinking Illusion” (düşünmə İllüziyası) adlı yeni məqaləsi altı ən yaxşı tədqiqatçının düşüncə modellərini təsvir edir.
DAHA YAXŞISI MÜMKÜNDÜR
Lakin müasir süni intellektləri tənqid edənlər belə daha inkişaf etmiş AI modellərinə doğru irəliləyişin davam etdiyini qəbul edirlər. Yəni, mövcud məhdudiyyətləri aşkar etmək, onları aradan qaldırmaq üçün yol göstərə bilər. Həmin məqalədə belə qeyd olunur: “Yeni təlim metodları, modellərin performansına mərhələli şəkildə geribildirim verilməsi, daha çətin problemlərlə üzləşdikdə daha çox resurs əlavə edilməsi, süni intellektin böyük problemlərin öhdəsindən gəlməsinə və ənənəvi proqram təminatından daha səmərəli istifadə etməsinə kömək edə bilər.”
Şayəstə Hüseynova
