*European Heart Journal*da dərc olunan yeni bir araşdırmaya görə, gecə yuxusu zamanı işığa məruz qalmaq ürəyin quruluşunda və funksiyasında potensial zərərli dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Elchi.az xəbər verir ki, əvvəlki tədqiqatlar artıq işıqlı mühitdə yatmaqla koronar arteriya xəstəliyi, ürək tutması, ürək çatışmazlığı və insult riskinin artması arasında əlaqə olduğunu göstərmişdi.
Lakin bu yeni araşdırma, sözügedən vəziyyətin ürəyin quruluşuna və funksiyasına necə təsir etdiyini öyrənən ilk tədqiqatdır.
Tulane Universitetindən aparıcı tədqiqatçı Dr. Lu Qi bildirib ki, ürəkdəki bu struktur dəyişiklikləri — xüsusilə də “yenidənqurma” (remodeling) prosesi — gecələr həddindən artıq işığa məruz qalma ilə əlaqəli ürək problemləri riskinin artmasını izah etməyə kömək edə bilər.
Tədqiqatçılar araşdırmanın əvvəlində ürək-damar xəstəliyi olmayan 11 071 iştirakçıdan əldə edilən məlumatları təhlil ediblər.
İştirakçılar biləklərində işıq və hərəkət sensorları daşıyıblar və bir neçə il sonra onlara ürək MRT müayinəsi tətbiq edilib.
Tədqiqatçılar gecə yuxusu zamanı demək olar ki, heç bir işığa məruz qalmayan şəxsləri, ən azı üç səviyyəli işığa (çox zəif işıqlı otağın parlaqlığına bərabər) məruz qalanlarla müqayisə ediblər.
Pəncərədən düşən küçə işıqları, radio-saatların ekranları və elektron cihazlardan gələn LED işıqları tədqiqatda potensial işıq mənbələri kimi müəyyən edilib.
Demoqrafik, həyat tərzi, sağlamlıq və ətraf mühit amilləri nəzərə alındıqdan sonra məlum olub ki, gecə yuxusu zamanı üç səviyyədən artıq işığa məruz qalma ölçülə bilən ürək-damar zədələnməsi ilə əlaqəlidir. Məsələn, ən qaranlıq otaqlarda yatanlarla müqayisədə, ən yüksək səviyyədə işığa məruz qalan qrupdakı iştirakçılarda sol mədəciyin orta hesabla 2,4% böyüməsi, ürək divarının 1,5% qalınlaşması və ürəyin yığılma funksiyasının 1,9% azalması müşahidə edilib.
Araşdırma göstərib ki, ən yüksək səviyyədə işığa məruz qalan qrupdakı şəxslərdə, ən az işığa məruz qalan qrupla müqayisədə ürək çatışmazlığı riski 29%, ürək tutması riski 24%, insult riski 33% və ürək-damar xəstəliyi səbəbindən ölüm riski 26% daha yüksək olub.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, işıq keçirməyən pərdələrdən istifadə etmək, yataq otağında isti rəngli işıqlandırmaya üstünlük vermək və məişət cihazlarındakı kiçik LED işıqları söndürmək kimi sadə və az xərcli tədbirlər görülə bilər.
Şayəstə
