Stanford Universitetində hazırlanmış yeni süni intellekt modeli, xüsusən də ürək dayanmasından sonra bağışlanan qaraciyərlər üçün ləğv nisbətlərini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaqla transplantasiya proseslərini daha səmərəli etməyi hədəfləyir. Dünya üzrə minlərlə xəstə orqan gözləsə də, mövcud ianələrin əhəmiyyətli bir hissəsi vaxtla bağlı səbəblərə görə əlçatan deyil.
Elchi.az xəbər verir ki, qaraciyər transplantasiyalarında qan dövranı dayanmasından (DCD) sonra edilən ianələr kritik bir həddə çatır: donor həyat dəstəyinin kəsilməsindən sonra 45 dəqiqə ərzində ölməlidir.
Bu müddətdən kənarda orqan zədələnməsi riski artır və bu da transplantasiyaların tez-tez ləğv edilməsinə səbəb olur. “Səmərəsiz tədarük” kimi tanınan bu vəziyyət, hazırlıqların başlanmasına baxmayaraq orqanın istifadəyə yararsız qalması deməkdir və təxminən hər iki DCD ianəsindən birində baş verir.
Cərrahlardan daha yaxşı nəticə göstərən bir model
Stanford həkimləri və tədqiqatçıları tərəfindən hazırlanmış maşın öyrənmə modeli, donorun bu kritik 45 dəqiqəlik pəncərədə ölmə ehtimalını yüksək dəqiqliklə proqnozlaşdırır. Model ən yaxşı cərrahların mühakiməsindən daha yaxşı nəticə göstərdi və uğursuz transplantasiya hazırlıqlarını 60 faiz azaldıb.
“Cərrahi hazırlıqlara başlamazdan əvvəl bir orqanın istifadəyə yararlı olub olmadığını müəyyən etmək transplantasiya prosesini daha səmərəli edə bilər”, – deyə tədqiqatın baş müəllifi və qarın transplantasiyası üzrə klinik professor Dr. Kazunari Sasaki bildirib. Sasaki həmçinin vurğulayıb ki, bu texnologiya daha çox xəstəyə transplantasiya etməyə imkan verə bilər.
Tədqiqatın nəticələri Lancet Digital Health jurnalında dərc edilib.
Şayəstə
