Torpaq sözün müstəqim mənasında əkin biçin yeri, insanın yaşamaq ehtiyaclarını ödəyən maddi varlıqdan daha böyük bir anlayışdır. İnsan torpağın üzərində dünyaya göz açır, ilk addımını onun üstündə atır, uşaqlığının yollarını keçir, həyatının sevincini və ağrısını burada yaşayır. İnsan ömrü torpağın üzərində keçir, nəsillər bir birini əvəz edir, evlər qurulur, ocaqlar yanır, məzarlar yaranır, yollar uzanır. Zaman keçdikcə bütün bunlar torpağın yaddaşına hopur. Buna görə torpaq haqqında danışarkən qarşımızda sadəcə coğrafi bir sahə dayanmır. Qarşımızda insan ömrünün, ailə tarixinin, xalq taleyinin və nəsillərin xatirəsinin toplandığı böyük bir yaddaş dayanır.
Vətəni bizə sevdirən ilk növbədə anamızdır. Ana laylasında eşitdiyimiz sözlər, doğulduğumuz evin astanası, ata ocağı, ata məzarı, uşaqlıq yolları insanın Vətən haqqında ilk təsəvvürlərini yaradır. Min illərin yaddaşından süzülüb gələn ədəbi düşüncələrimizdə Ana haqqı, Torpaq haqqı, Vətən haqqı deyərək and içmişik. İnsan böyüdükcə həmin ilk duyğuların arxasında böyük bir tarix dayandığını anlayır. Vətən xəritədə çəkilmiş sərhəddən başlamır. Vətən insanın yaddaşında doğulur, ailəsinin tarixində dərinləşir, xalqının taleyi ilə genişlənir.
Bir torpaq parçasının Vətən adını qazanması üçün onun üzərində tarix yaşamalı, nəsillərin ayaq səsləri eşidilməli, doğmaların məzarları həmin torpağın yaddaşını qoruyub saxlamalı, onu qorumaq üçün həyatını ortaya qoyan insanlar yetişməlidir. Torpağın müqəddəsliyi də burada yaranır. İnsan öz həyatını həmin torpağın taleyi ilə əlaqələndirdikcə torpaq fiziki sərhədlərdən kənara çıxır, milli yaddaşın daşıyıcısına çevrilir. Vətən anlayışının dərinliyi də insanın torpağa verdiyi dəyərdə, onun uğrunda ödədiyi bədəldə və gələcək nəsillərə saxladığı yaddaşda üzə çıxır.
Şərəfli tariximiz belə insanların adı ilə zəngindir. Onların bir qismi tariximizin səhifələrində yaşayır, bir qismi isə bu gün bizimlə eyni zamanı bölüşür. Həyatı ilə nümunə yaradan əfsanəvi polkovnik Səxavəddin Sadıqov belə insanlardan biridir. Uzun illər Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətində xidmət edərək Qarabağ savaşının ən ağır sınaqlarından keçən Səxavəddin Sadıqovun ömründə Vətən sevgisi sözdə qalmayıb. Bu sevgi onun xidmətində, döyüş yolunda, sədaqətində, insanlara münasibətində və xeyirxahlığında öz ifadəsini tapıb.
Onun bədənində Qarabağ savaşının yaraları var. Hər yara bir döyüşün ağırlığını, qorunan torpağın bədəlini və bir xalqın yaşadığı ağrını daşıyır. Səxavəddin Sadıqovun Qarabağdan keçən ömrünə baxanda insan taleyi ilə xalq tarixinin qovuşduğu bir yol görünür.
Bu həyat yolunun kökləri isə daha uzaqlara, ailə tərbiyəsinə gedib çıxır. Səxavəddin Sadıqov torpaqla nəfəs alan, zəhmətin, halal əməyin və insan ləyaqətinin qədrini bilən sadə, şərəfli və mənəviyyatca zəngin bir kişinin ailəsində dünyaya gəlib. Böyüklüyün ilk dərslərini həmin ocaqda alıb. Ömrün dəyərinin vəzifə və rütbə ilə yox, insanın davranışı, ləyaqəti və başqasına etdiyi yaxşılıqla ölçüldüyünü bu ailə tərbiyəsi ona erkən yaşlarından öyrədib.
Sonralar Qarabağ savaşı həmin tərbiyəni ağır sınaqlardan keçirib. Torpaq sevgisi döyüş məsuliyyətinə, insan sevgisi isə xeyirxahlığa çevrilib. Onun həyatında bunlar ayrı-ayrı keyfiyyətlər kimi görünmür. Hamısı bir xarakterin müxtəlif cizgiləridir, torpağın qədrini bilən, Vətən qarşısında məsuliyyət daşıyan və insan qarşısında ləyaqətini qoruyan bir kişinin xarakteridir! Səxavəddin Sadıqovun həyatını qiymətli edən də budur. Onun haqqında ən doğru sözləri rütbəsi yox, keçdiyi yol deyir və ən təsirli şahid isə bədənində daşıdığı Qarabağ yaralarıdır.
Bu gün Səxavəddin Sadıqov Qarabağda aldığı yaraları xeyirxah əməlləri, nümunəvi davranışı və heyrət doğuran fəaliyyəti ilə sağaldır. Öz bədənində müharibənin ağrısını daşıyan bir insanın başqasının ağrısına məlhəm olması həyatın ən uca həqiqətlərindəndir. Onun yaxşılığı keçmişin yarasına çəkilən mənəvi məlhəb, insanlara uzatdığı əl isə müharibənin dağıtdığı dəyərlərin yenidən yaşadılmasıdır.
Etiraf ən böyük mədəniyyətdir. Əlahəzrət etiraf və həqiqət budur ki, biz Vətəni sevməyi, düşmən qarşısında cəsur dayanmağı, insanı qorumağı və xeyirxahlığı polkovnik Səxavəddin Sadıqovdan öyrəndik və öyrənməkdə davam edirik. Qarabağda torpağı qoruyan iradə bu gün insanlara münasibətdə özünü göstərir. Onun qəhrəmanlığı silahın səsindən xeyirxahlığın səsinə qədər uzanan bir ömür yoludur. Səxavəddin Sadıqovun böyüklüyü də burada görünür. O, öz yaralarını başqasının ağrısını anlamaq üçün daşıyır, keçdiyi ağır yoldan kin yox, insanlıq gətirir. Vətən sevgisinin ən yüksək ifadəsi torpağı qorumaqla tamamlanmır. Həmin torpağın üzərində insan ləyaqətini qorumaq, yaxşılıq etmək və gələcəyə vicdan əmanət etmək də Vətənə sədaqətin böyük ifadəsidir. Unudulmaq insana məxsus haldır, yaddaş isə xalqın varlığını qoruyan ən böyük sərvətlərdəndir. Vətən isə heç nəyi unutmur. Torpağı uğrunda döyüşən, ömrünü dövlətinə və xalqına həsr edən qəhrəman övladlarımız xalqımızın yaddaşında yaşayan milli sərvətimizdir. Onların keçdiyi yol tariximizin yaddaşı, göstərdikləri fədakarlıq gələcək nəsillərə əmanətdir. Bütün ömrünü Azərbaycan uğrunda yaşayan Səxavəddin Sadıqovu sevmək, əslində, Vətənə xidmət anlayışının özünü sevməkdir. Onun həyat yolunu etalon və nümunə götürmək insanın öz ömrünə hansı dəyərlərlə istiqamət verməli olduğunu dərk etməsidir. Çünki insanın böyüklüyü özünə qazandırdıqları ilə yox, Vətəninə bəxş etdiyi ömürlə ölçülür. Səxavəddin Sadıqov bu həqiqətin canlı ifadəsidir. Onun ömür yolu göstərir ki, Vətənə sədaqət insanın taleyinə çevriləndə görülən hər iş daha böyük bir amalın parçasına dönür. Belə insanlar özlərindən sonra xatirə qədər düşüncə və davranış mədəniyyəti də qoyurlar. Səxavəddin Sadıqovun həyatına ehtiramın ən uca forması onun yaşadığı dəyərləri öz ömrümüzdə davam etdirməkdir.
V. Əliyev
