Yeni tədqiqatlar göstərir ki, qocalıqda müşahidə olunan yaddaş dəyişiklikləri zəifləməni təmsil etmir; əksinə, beyin toplanmış təcrübələrdən daha səmərəli istifadə etmək üçün özünü yenidən optimallaşdırır.
Elchi.az xəbər verir ki, ABŞ-dakı Arizona Universitetinin nevroloqları göstəriblər ki, sonrakı həyatda müşahidə olunan yaddaş dəyişiklikləri beynin pisləşməsini və ya zəifləməsini ifadə etmir; əksinə, beyin toplanmış təcrübələrdən daha səmərəli istifadə etmək üçün özünü yenidən qurur.
Tədqiqat ənənəvi nevrologiya dairələrində qocalmanın sadəcə kompensasiya və zəifləmə dövrü olduğuna dair uzun müddətdir davam edən tezisi təkzib edir.
Uşaqlıqda müşahidə olunanlara bənzər nevroloji sıçrayışların sonrakı həyatda da baş verdiyini qeyd edən alimlər qocalmanın zehni qabiliyyətin itirilməsi deyil, genetik olaraq qorunan, adaptiv inkişaf mərhələsi olduğunu irəli sürdülər.
“Gündəlik detallara deyil, böyük mənzərəyə diqqət yetirmək”
Tədqiqata görə, yaşlandıqca hipokampus – dərhal və ətraflı yaddaşı idarə edən bölgə – arxa plana keçir, ümumi bilik və təcrübəni emal edən prefrontal korteks isə nəzarəti ələ keçirir.
Hipokampusun çox enerji sərf edən bir quruluş olduğunu vurğulayan tədqiqatçılar, beynin resursları qorumaq və gənclik dövründə əldə edilən çoxlu məlumat zənginliyini təşkil etmək üçün funksiyasında qəsdən dəyişiklik etdiyini müəyyən etdilər. Müəyyən neyron əlaqələri və sinaptik şəbəkələrin qocalıqda zəifləmək əvəzinə əhəmiyyətli dərəcədə gücləndiyi, beyin isə prioritetini gündəlik əhəmiyyətsiz detalları xatırlamaqdan sosial biliklərin ötürülməsinə, dərin təcrübəyə və sosial münasibətlərin idarə olunmasına yönəltdiyi aşkar edilmişdir.
Şayəstə
