NASA-nın Perseverance roveri Marsda yaqut və sapfir əmələ gətirən minerallar tapıb.
Elchi.az xəbər verir ki, NASA-nın Perseverance roveri Marsdakı Jezero Kraterində apardığı araşdırmalar zamanı gözlənilməz bir kəşf edib. Roverin lazer sistemlərindən istifadə edərək açıq rəngli süxurların təhlili Yer kürəsində qiymətli daşlar hesab edilən yaqut və sapfir üçün xammal olan korund mineralının mövcudluğunu ortaya qoyub.
Marsda ilk dəfə tapılan bu mineral, xromla əlaqəli quruluşu ilə xarakterik qırmızımtıl və çəhrayı yaqut tonlarını yaradan izlər daşıyır.
Yüksək enerji və təzyiq tələb edir
Korund mineralı adətən alüminiumla zəngin və silikonla zəif mühitlərdə əmələ gəlir. Yüksək temperatur və tektonik hərəkətlər nəticəsində Yer kürəsində əmələ gələn bu strukturun Mars şəraitində necə əmələ gəlməsi alimlər arasında maraq doğurub. Tədqiqatların mərkəzindəki “Hampden River”, “Coffee Cove” və “Smiths Harbour” adlanan üç ayrı qaya nümunəsinin əsas qayadan qopub kraterin müxtəlif nöqtələrindən daşındığı deyilir.
Jezero Kraterini əmələ gətirən nəhəng zərbəyə işarə edərək
Los Alamos Milli Laboratoriyasından geokimyaçı Ann Ollilanın rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu mineralın əmələ gəlməsi ilə bağlı aparıcı nəzəriyyəni izah etdi. Tədqiqatçıların fikrincə, korund milyardlarla il əvvəl Jezero Kraterini əmələ gətirən nəhəng meteor zərbəsinin yaratdığı həddindən artıq istilik və təzyiq altında əmələ gəlmişdir.
Zərbə nəticəsində əmələ gələn hidrotermal mayelərin qayalarla qarşılıqlı təsir göstərərək alüminium tərkibini artırdığı və korundun əmələ gəlməsi üçün əlverişli kimyəvi mühit yaratdığı güman edilir.
Kəşfin ətraflı təhlilləri Geophysical Research Letters jurnalında dərc edilib.
Şayəstə
