Elmi ictimaiyyətdə uzun müddətdir ki, Marsda suyun axdığı və planetin daha sıx atmosferə malik olduğu qəbul edilir. Lakin Marsın yaşayış üçün yararlılıq dərəcəsi illərdir müzakirə mövzusu olub. Yeni bir araşdırma bu dövrün əvvəllər düşünüləndən daha uzun ola biləcəyini göstərir.
Elchi.az xəbər verir ki, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindəki Nyu-York Universitetinin (NYUAD) alimləri Gale Kraterindəki qədim qum təpələrinin milyardlarla il əvvəl yeraltı suları ilə qarşılıqlı təsir göstərərək qayaya çevrildiyinə dair dəlillər tapıblar.
Tapıntılar göstərir ki, Mars əvvəllər düşünüləndən daha uzun müddət yaşayış üçün yararlı ola bilər.
“Journal of Geophysical Research – Planets” jurnalında dərc olunan tədqiqata NYUAD-ın Astrofizika və Kosmik Elmlər Mərkəzindən Dimitra Atri rəhbərlik edib.
Elmi qrup Gale Kraterindəki Stimson Formation (SF)-də Curiosity roveri tərəfindən müşahidə edilən daşlaşmış qum təpələrini araşdırıb. Kraterdəki son dərəcə quraq şərait nəzərə alınmaqla, bu strukturların Nuh dövründə (təxminən 4,1-3,7 milyard il əvvəl) böyük daşqınlar zamanı əmələ gəldiyi düşünülür.
Tədqiqat qrupu, Curiosity-nin elmi məlumat dəstlərindən istifadə edərək, tapıntılarını Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin səhra bölgələrində yeraltı suların əmələ gətirdiyi oxşar süxur formasiyaları ilə müqayisə etdi. Bu müqayisə göstərdi ki, SF daha sonrakı dövrdə yeraltı suların təsiri altında əmələ gəlmiş və kalsium sulfat ehtiva edən gips kimi mineralları geridə qoymuşdur. Bu mineralların Yer səhralarında da tapıldığı məlumdur.
Oxşar nəticələr eyni tədqiqat qrupu tərəfindən ötən il Kaliforniyada keçirilən Mars Konfransında elan edilmiş Greenheugh Pediments sahəsindən əldə edilmiş məlumatlardan istifadə etməklə əldə edilmişdir. Alimlər iddia edirlər ki, bu cür litifikasiya olunmuş strukturlar keçmişdə mikroorqanizmlərin izlərini saxlaya bilər və buna görə də həyat axtarışı üçün vacibdir. Yer kürəsindəki qumdaşı yataqlarında ən qədim məlum mikroorqanizmlərin fosil izləri var.
Mütəxəssislər Geyl Kraterindəki bu ərazilərin gələcək Mars missiyaları üçün prioritet olmasını tövsiyə edirlər. Tədqiqat Marsın hazırkı, son dərəcə soyuq və quru vəziyyətinə necə təkamül etdiyinə dair yeni ipucları təqdim etməklə yanaşı, planetin bir vaxtlar daha uzun müddət həyatı dəstəkləyə biləcək şərtlərə malik olduğunu da nümayiş etdirir.
Bu tədqiqat elmi ictimaiyyətə Marsda həyat axtarışlarını davam etdirməyə ümid verir.
Şayəstə
