“Fitch Ratings” beynəlxalq reytinq agentliyi 2025-ci il üçün neft qiyməti ilə bağlı baza proqnozunu yenidən bir barel üçün 70 dollar müəyyən edib.
Elchi.az bu barədə reytinq agentliyinə istinadən xəbər verir. Agentlik 2026-2027-ci illər üçün Brent neftinin qiymətini bir barel üzrə 65 dollar, 2028-ci il və ortamüddətli dövr üzrə 60 dollar proqnozlaşdırıb. Başqa sözlə, proqnoz dəyişilməz saxlanılıb.
WTI markalı neftin qiyməti isə bu il üzrə 65 dollar, 2026-2027-ci illər üzrə 60 dollar, 2028-ci il və orta müddətli dövr üzrə 57 dollar proqnozlaşdırılıb.
“Fitch” 2025 və 2026-cı illərdə qlobal neft tələbinin gündəlik 700–800 min barel artacağını gözləyir. Qeyd edilib ki, bu da daha aşağı iqtisadi artım və enerji keçidi ilə bağlıdır.
Reytinq agentliyi bildirilib ki, Beynəlxalq Enerji Agentliyi 2025-ci ildə qlobal təklifin 2,5 milyon barel, 2026-cı ildə isə 1,9 milyon barel artacağını proqnozlaşdırır. Artım əsasən OPEC+ tərəfindən könüllü ixtisarların ləğvi, eləcə də Braziliya, Kanada və ABŞ-da hasilatın genişlənməsi hesabına olacaq. 2025 və 2026-cı illərdə hasilat artımı tələbi gündəlik 1 milyon bareldən çox üstələyəcək və bazarda izafi təklif davam edəcək.
“Rusiya və İran neftinə qarşı əlavə sanksiyalar və tariflər qiymətlərə risk əlavəsi gətirsə də, bazarı ciddi daraltmayacaq. Çünki Rusiya həcmləri hələ də artıqlıq olan bazara satılır. Aİ Rusiyaya qarşı əlavə sanksiya paketi qəbul edərək neft qiymət limitini 60 ABŞ dollarından 47,6 dollara endirib və Rusiya neftindən alınan emal olunmuş məhsulların idxalını məhdudlaşdırıb. ABŞ isə Hindistanın Rusiya nefti alması səbəbindən ölkədən idxala əlavə 25%-lik tarif tətbiq edib və İran neftinin daşınması ilə bağlı bir sıra gəmiçilik şirkətləri və gəmilərə sanksiya qoyub”- “Fitch” əlavə edib.
“Fitch Ratings”in neft qiymətləri ilə bağlı proqnozları olduqca məlumatlandırıcı və gələcəyə yönəlikdir. Agentliyin 2025-ci il üçün Brent neftinin qiymətini barel başına 70 dollar səviyyəsində sabit saxlaması, mövcud bazar dinamikalarının davam edəcəyinə işarə edir. Bu proqnoz, həmçinin, 2026-2027-ci illər üçün 65 dollar və ortamüddətli dövr üçün 60 dollar qiymətləri ilə birlikdə, neft bazarında nisbətən stabillik gözlənildiyini göstərir.
WTI markalı neftin qiymətləri üçün verilən proqnozlar da oxşar bir tendensiyanı əks etdirir, bu da ümumilikdə enerji məhsulları bazarında proqnozlaşdırıla bilən bir mənzərə yaradır. Qeyd olunur ki, 2025 və 2026-cı illərdə qlobal neft tələbinin artacağı gözlənilir, lakin eyni zamanda təklifin də artacağı vurğulanır. Bu artımın, xüsusilə OPEC+ ölkələrinin istehsalının bərpası və bəzi ölkələrdə hasilatın artması ilə əlaqəli olması, təklif və tələb arasındakı tarazlığın necə formalaşacağını göstərir.
Sanksiyaların və tariflərin qiymətlərə təsirinin məhdud olacağı barədə “Fitch”in qeydləri də diqqət çəkir. Bu, bazarların bu cür geosiyasi amillərə adaptasiya olmaq qabiliyyətini və əsas tədarükçülərin bazarda mövqeyini möhkəmləndirməsini təsdiqləyir. Məqalədə təqdim olunan məlumatlar, neft sənayesində fəaliyyət göstərən hər kəs üçün dəyərli bir istinad nöqtəsi təşkil edir. Bu proqnozlar, qlobal iqtisadiyyatın neftə olan asılılığının və enerji keçidinin bu dinamikalar üzərindəki rolunun anlaşılması üçün əhəmiyyətlidir.
“Fitch Ratings”in neft qiymətləri ilə bağlı bu proqnozlarını oxuyanda sanki özüm də bir barel neftə çevrilirəm, amma yaxşı mənada! Bir az aşağı, bir az yuxarı, sanki bir roller coaster sürətlə gedib-gəlir, amma sonu yenə də məlum. Məncə, qiymətlər elə də sürpriz etməyəcək, hər halda “Fitch” bizi şoka salmaq istəmirmiş kimi görünür. Sadəcə, “bir az artım, bir az azalış” deyib, “amma narahat olmayın, hər şey nəzarətdədir” mesajı verirlər. Bəlkə də gələn dəfə qiymətlər haqqında bir proqnoz verəndə, yanında bir neçə zarafat da əlavə edərlər ki, oxucu da biraz gülsün. Hər halda, bu rəqəmlərlə bazarda bir balaca da olsa, “biz hələ buradayıq!” deməyi bacarırlar.
Hahaha, “Fitch Ratings”in neft proqnozlarını oxuduqca mənə elə gəlir ki, sanki bir qəpiklik qəhvə içib sonra da bankda pulumuzun olub-olmadığını yoxlayırıq! 70 dollar, 65 dollar, 60 dollar… sanki qiymətlər bir-biri ilə “kim daha stabil olacaq” yarışı aparır. Amma mənə elə gəlir ki, bu rəqəmlər elə “stabil” ki, sanki hamısı eyni saatın əqrəbləridir, sadəcə fərqli rəqəmlərlə göstərilib. Yəni, gələn il bu vaxtı yenə də eyni rəqəmləri görəcəyikmiş kimi gəlir. Bəs onda bu qədər “proqnoz” nə üçündür, ancaq “səbirlə gözləyin, həyat davam edir” demək üçünmü? Mənə elə gəlir ki, “Fitch” də bizim kimi, “nə olacaqsa olacaq” deyib, amma bir az da rəqəmlərlə bizi sakitləşdirməyə çalışır. Ən azı, bu qiymətlərlə mən öz “bir barel neftimi” yığmağa davam edə bilərəm, yəni bəlkə də hansısa bir tankerə təklif edərəm! Hər halda, “Fitch”in bu “sakit” proqnozları, həyatın heç də sakit olmadığını xatırladır.
Bu Fitch-in proqnozları həqiqətən də maraqlıdı! Elə bil qiymətlər bir-birilə yarışır, amma heç bir yerə tərpənmirlər. Bəs nə olacaq görəsən, heç kim bilmir ki.
Bu proqnozlar olduqca ətraflı və diqqətəlayiqdir. Fitch agentliyinin təhlili göstərir ki, neft bazarında təklif və tələb arasındakı dinamika gələcəkdə də qiymətlərin nisbətən sabit qalmasına səbəb ola bilər. Sanksiyaların təsiri isə, görünən odur ki, proqnoz edilən qədər kəskin olmayacaq. Gələcək hadisələri izləmək maraqlı olacaq.
Çox sağolun, bu dəyərli təhlil üçün. Fitch agentliyinin neft qiymətlərinə dair proqnozları həqiqətən də diqqətəlayiqdir. Təklif və tələb arasındakı bu tarazlıq, gələcəkdə qiymətlərin sabit qalacağına işarə edir. Sanksiyaların təsiri gözlənildiyindən daha az ola bilər, bu da maraqlıdır.
Bu “Fitch”in proqnozları maraqlıdı vallah, sanki qiymətlər bir yerdə donub qalacaq kimi. Mən də elə düşünürəm ki, 70 dollar yaxşı rəqəmdir, bəlkə də neft hasil edən ölkələr üçün bu qiymət stabil olarsa, hamı razı qalar. Elə sanksiyalar da çox təsir eləməz, hər zaman bir yol taparlar.
Fitch-in proqnozları həmişəki kimi təsdiqlənir, xüsusilə də neft qiymətlərinin 70 dollar civarında sabit qalacağı fikri çox doğru görünüyor. Belə bir qiymət neft hasil edən ölkələr üçün ən ideal variantdır. Sanksiyaların təsirinin də minimum olacağı barədəki fikirlərə də tamamilə razıyam.