Dünyanın bir sıra ölkələrində süni intellekt və sensor texnologiyaları ilə idarə olunan sürücüsüz avtomobillər artıq real istifadəyə verilib. Xüsusilə taksi xidmətlərində tətbiq edilən bu nəqliyyat vasitələrində sərnişin avtomobilə əyləşir və avtomobil sürücünün iştirakı olmadan təyin olunan ünvana hərəkət edir.
Yaxın illərdə bu tip sürücüsüz nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycanda da tətbiqi mümkündürmü? Bunun üçün ölkəmizdə hansı hüquqi, texniki və infrastruktur şərtlərinin formalaşdırılması vacibdir?
Elchi.az xəbər verir ki, nəqliyyat eksperti Raqif Raufoğlu Demokrat.az-a açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycanda avtonom avtomobillərlə bağlı ilk mühüm addım artıq atılıb:
“Bu ilin iyul ayının əvvəlində Milli Məclis avtonom nəqliyyat vasitələri ilə bağlı qanunvericiliyə müvafiq anlayışları daxil edib. İndiyədək qanunvericilikdə belə anlayış ümumiyyətlə mövcud deyildi. Hazırda isə bunun hüquqi bazası formalaşdırılır, aidiyyəti qurumların öhdəlikləri müəyyənləşdirilir.
Bu o demək deyil ki, sürücüsüz avtomobillər istənilən ərazidə sərbəst hərəkət edə biləcək. İlk mərhələdə onlar yalnız xüsusi icazə verilmiş zonalarda fəaliyyət göstərəcək. Dünya təcrübəsində də məhz bu model tətbiq olunur. Söhbət əsasən sərnişindaşıma xidmətlərində istifadə edilən avtonom taksilərdən gedir və onların hərəkət marşrutları əvvəlcədən müəyyənləşdirilməlidir”.
Ekspert əlavə edib ki, bu sistemin işləməsi üçün operator şirkət müəyyən olunmalı, onun məsuliyyəti dəqiq şəkildə tənzimlənməlidir:
“Eyni zamanda, prosesdə iştirak edən bütün tərəflərin hüquq və öhdəlikləri aydın şəkildə formalaşdırılmalıdır. Avtonom avtomobillər sensorlar, kameralar və digər texnologiyalar vasitəsilə işıqforları, yol nişanlarını, hərəkət zolaqlarını, sürət rejimini və digər yol şəraitini analiz edərək hərəkət edir. Buna görə də onların istifadəsinə başlamazdan əvvəl həm texniki sistemlər, həm də infrastruktur geniş şəkildə sınaqdan keçirilməlidir. Hazırda bu sahədə hüquqi baza artıq yaradılıb. Növbəti mərhələdə texniki infrastrukturun formalaşdırılması, operatorların müəyyən edilməsi və aidiyyəti qurumların üzərinə düşən öhdəliklərin yerinə yetirilməsi vacibdir. Bu proses tamamlandıqdan sonra dünya təcrübəsinə uyğun olaraq Azərbaycanda da sürücüsüz avtomobillərin tətbiqi mümkün olacaq”.
