ABŞ Meksika sərhədi boyunca gözlənilən ciddi bioloji təhlükəyə qarşı maraqlı həll yolu hazırlayır: milyonlarla milçək yetişdirmək və onları təyyarələrdən atmaq. Fəlakət ssenarisi kimi səslənsə də, bu plan mal-qara sənayesini məhv etmək riski daşıyan ətyeyən sürfə infestasiyasına qarşı effektiv müdafiə kimi qəbul edilir.
Elchi.az xəbər verir ki, təhlükə Yeni Dünya vida qurdlarıdır, Cochliomyia hominivorax milçək növünün sürfələridir.
Bu milçəklər yumurtalarını mal-qaranın, xüsusən də inəklərin, atların və ev heyvanlarının açıq yaralarına qoyurlar.
Yumurtalar 12-24 saat ərzində yumurtadan çıxır və ortaya çıxan sürfələr heyvanın canlı toxumalarını yeyərək dərin və ölümcül yaralar yaradır. Müalicə edilməzsə, heyvan bir-iki həftə ərzində ölə bilər.
Bu zərərverici 2023-cü ildən Panama, Kosta-Rika, Honduras, Qvatemala, Nikaraqua, Beliz və El Salvadora yayılıb. Onun 2024-cü ilin noyabrında Meksikanın cənubuna gəlməsi Birləşmiş Ştatların Kənd Təsərrüfatı Departamentini (USDA) xəbərdar etdi. Sərhəd bölgələrində heyvan ticarəti limanları bağlanıb.
Plan: Steril milçəklərin yetişdirilməsi və yayılması
ABŞ bu infestasiya ilə mübarizə aparmaq üçün köhnə, lakin effektiv metodu yenidən canlandırır: steril erkək milçəklər yetişdiriləcək, təyyarələrdən buraxılacaq və döllənməmiş yumurta istehsal etmək üçün vəhşi dişilərlə cütləşəcək. Dişilər yalnız bir dəfə cütləşdikləri üçün bu üsul sonda milçək populyasiyasını azaldır.
ABŞ bu strategiyadan 1960-1970-ci illərdə uğurla istifadə etdi. Bu gün Panamada həftədə 100 milyon steril milçək istehsal edə bilən yalnız bir istehsal müəssisəsi var. Ancaq epidemiyaya nəzarət etmək üçün daha çox şey lazımdır.
Şayəstə Hüseynova
