NASA, gələcək Ay bazası üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən yeraltı mağaraları və lava tunellərini tədqiq etmək məqsədilə GIMLI layihəsini həyata keçirir.
Elchi.az xəbər verir ki, Ay səthində müşahidə olunan nəhəng çökəkliklərin sadəcə bir deşik olmadığı, əksinə, keçmiş vulkanik fəaliyyət nəticəsində yaranmış geniş yeraltı boşluqlara açıldığı ehtimal edilir. Yaponiyanın “Kaguya” peyki tərəfindən 2009-cu ildə aşkar edilmiş “Marius Hills” çökəkliyi bu tədqiqatın əsas obyektini təşkil edəcək. Alimlər bu çökəkliyin qədim lava axınları nəticəsində yaranmış nəhəng tunellərlə əlaqəli olub-olmadığını müəyyən etməyə çalışırlar.
Təbii sığınacaq potensialı
Yeraltı mağaraların aşkar edilməsi Ayın tarixi və vulkanik keçmişi ilə bağlı mühüm ipucları verəcək. Yer kürəsindəki oxşar nümunələrdən istifadə edilməklə aparılan bu tədqiqatlar Ayın geoloji quruluşunun daha yaxşı başa düşülməsinə kömək edəcək.
Eyni zamanda, bu mağaralar Aya səfər edəcək gələcək astronavtlar üçün həyati əhəmiyyətli sığınacaq rolunu oynaya bilər. Ay səthindəki həddindən artıq temperatur, zərərli radiasiya və mikrometeoritlər astronavtlar üçün ciddi təhlükə yaradır. Yeraltı tunellər təbii müdafiə təmin edərək süni sığınacaqlara olan ehtiyacı aradan qaldıra bilər.
GIMLI ilə səthaltı təbəqənin skan edilməsi
Planet Elmləri İnstitutu (Planetary Science Institute) tərəfindən idarə olunan GIMLI layihəsi “Honeybee Robotics” və Norveç Kosmik Agentliyi ilə əməkdaşlıq çərçivəsində hazırlanır. “Kommersiya Ay Yük Xidmətləri” (Commercial Lunar Payload Services) proqramı çərçivəsində Aya göndərilməsi planlaşdırılan avadanlıq səthin hərtərəfli skanını həyata keçirəcək. Qabaqcıl yerə nüfuz edən radarlar, seysmik sensorlar və qravimetrlərdən istifadə edilməklə səthaltı boşluqların ölçüsü və quruluşu xəritələşdiriləcək. Əldə edilən məlumatlar bu gizli tunellərin astronavt heyətini yerləşdirmək üçün kifayət qədər böyük olub-olmadığını aydınlaşdıracaq.
Şayəstə
