Rusiyada taun və təhlükəli patogenləri tədqiq edən bir institutda çalışan 28 yaşlı laboratoriya əməkdaşı naməlum mənşəli sətəlcəmdən (pnevmoniyadan) vəfat edib. Sibirdəki İrkutsk Taun Əleyhinə Tədqiqat İnstitutunda baş verən bu hadisədən sonra bir neçə nəfər karantinə alınıb.
Elchi.az xəbər verir ki, Rusiyanın yoluxucu xəstəliklərə nəzarət qurumu olan “Rospotrebnadzor” tədqiqatçının ölümü ilə onun işi arasında əlaqənin olması ehtimalını aşağı qiymətləndirsə də, bu hadisə ağciyər taunu ilə bağlı suallar doğurub.
ABŞ Dövlət Departamenti və Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzləri (CDC) vəziyyəti yaxından izlədiklərini açıqlayıblar. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) da hadisənin təfərrüatlarını, aparılan testləri və qlobal ictimai sağlamlıq üçün potensial nəticələri dəqiqləşdirmək məqsədilə Rusiya səhiyyə orqanları ilə əlaqədə olduğunu bildirib. ÜST-nin sözçüsü qeyd edib ki, mövcud qeyri-rəsmi məlumatlara əsasən, əhali üçün ictimai sağlamlıq riski aşağı görünür.
Ağciyər taunu nədir?
Ağciyər taunu *Yersinia pestis* bakteriyasının səbəb olduğu nadir və ölümcül ağciyər infeksiyasıdır. Alimlər ağciyər taununu bu infeksiyanın ən təhlükəli forması hesab edirlər. *Yersinia pestis* tərəfindən törədilən və bədənin müxtəlif hissələrinə təsir edən taunun başqa formaları da mövcuddur.
Ən geniş yayılmış forma olan bubon taunu adətən birə dişləməsi nəticəsində və ya bakteriyanın dəridəki kəsik vasitəsilə bədənə daxil olması ilə yaranır. İnfeksiya limfa düyünlərinin şişməsinə və ağrımasına səbəb olur, həmçinin septik tauna çevrilə bilər. Qan dövranına yayılan septik taun orqan çatışmazlığına səbəb ola bilər və birbaşa birə dişləməsindən də yarana bilər. Digər tərəfdən, udlaq taunu yoluxmuş toxumanın udulmasından sonra boğaza təsir edir.
Ağciyər taunu necə ötürülür?
Ağciyər taunu bu bakterial infeksiyanın birbaşa insandan insana keçən yeganə forması kimi fərqlənir. Yoluxmuş şəxs öskürdükdə və ya asqırdıqda bakteriyalar tənəffüs damcıları vasitəsilə yayılır. Xəstəliyə yoluxmuş heyvanlardan gələn damcılar da infeksiyanı ötürə bilər. ABŞ-da ağciyər taunu xəstəliyinin insandan insana keçməsi ilə bağlı qeydə alınan sonuncu hal 1924-cü ildə Los-Ancelesdə baş vermiş epidemiya zamanı müşahidə olunub.
Ağciyər taununun əlamətləri hansılardır?
Ağciyər taunu zamanı patogen hissəciklər ağciyərlərə yerləşərək ağır pnevmoniyaya səbəb olur və nəfəsalmanı çətinləşdirir.
Əlamətlər yoluxmadan sonrakı 24 saat ərzində özünü büruzə verə bilər. Digər simptomlara yüksək hərarət, titrətmə, baş ağrısı, bədən ağrıları, başgicəllənmə, halsızlıq, yorğunluq, ürəkbulanma, qusma və ishal daxildir. Müalicə olunmadıqda, xəstəlik demək olar ki, həmişə ölümlə nəticələnir.
Ağciyər taunu necə müalicə olunur?
Həkimlər taunu 10-14 günlük antibiotik kursu ilə müalicə edə bilərlər. Ən çox istifadə olunan dərmanlar siprofloksasin, levofloksasin, moksifloksasin, gentamisin və streptomisindir.
Yoluxmadan sonrakı ilk 24 saat ərzində antibiotik qəbul edən xəstələrin sağ qalma şansı daha yüksəkdir. Həkimlər həmçinin oksigen təchizatı, maye qəbulu və istirahət kimi dəstəkləyici tədbirlər də tətbiq edə bilərlər.
Şayəstə
