Bristol Universitetinin rəhbərliyi və Smitson Tropik Tədqiqatlar İnstitutunun əməkdaşlığı ilə aparılan bir araşdırma müəyyən edib ki, Cənubi və Mərkəzi Amerikanın tropik yağış meşələrində məskunlaşan bəzi *Heliconius* kəpənəkləri qocalma prosesini ləngidir və digər kəpənək növlərinə nisbətən xeyli uzun ömür sürə bilirlər.
Elchi.az xəbər verir ki, əksər kəpənək növləri cəmi bir neçə həftə yaşasa da, *Heliconius* kəpənəklərinin bir ilə qədər yaşaya bildiyi müəyyən edilib.
Çiçək tozu qəbulu və təkamül amilləri
Yalnız çiçək nektarı ilə qidalanan digər kəpənəklərdən fərqli olaraq, yetkin *Heliconius* kəpənəkləri həm də çiçək tozu qəbul edirlər.
Bununla belə, tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, hətta rasionlarından çiçək tozu çıxarıldıqda belə, bu kəpənəklər uzunömürlülük üstünlüyünü qoruyub saxlayırlar.
Çiçək tozu qəbul edən *Heliconius hecale* növü ilə onun yaxın qohumu olan və çiçək tozu qəbul etməyən *Dryas iulia* növünün müqayisə edildiyi təcrübələr göstərib ki, *H. hecale* hətta çiçək tozu olmadan belə xeyli uzun ömür sürüb.
Araşdırmanın nəticələri göstərir ki, bu uzun ömrün təmin olunmasında qidalanma tərzi ilə yanaşı, genetik və təkamül fərqləri də rol oynayır.
Fiziki göstəricilərin və əzələ funksiyalarının – xüsusilə də tutma gücünün – ölçüldüyü sınaqlarda müşahidə edilib ki, qocalmaqda olan *D. iulia* fərdləri zəiflədiyi halda, yaşlı *H. hecale* fərdlərində fiziki zəifləmə və ya əzələ itkisi əlamətləri müşahidə olunmayıb.
Növlər arasında ömür uzunluğu fərqləri
*Nature Communications* jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, *Heliconius* növlərinin orta ömür uzunluğu onların yaxın qohumlarınınkından təxminən üç dəfə çoxdur.
Ən uzunömürlü kəpənək növü kimi qeydə alınan *Heliconius hewitsoni* 348 günə qədər yaşadığı halda, onun qısaömürlü qohumu *Dione juno*-nun ömrü cəmi 14 gündür. Bu vəziyyət eyni kəpənək fəsiləsinə aid iki növ arasında ömür uzunluğu baxımından təxminən 25 dəfəlik fərqin olduğunu göstərir.
Alimlər vurğulayırlar ki, yaxın təkamül keçmişində ömür uzunluğunda belə əhəmiyyətli fərqin yaranması qocalma biologiyasını və uzunömürlülük mexanizmlərini anlamaq üçün mühüm bir model təqdim edir.
Şayəstə
