Tədqiqatçılar İngiltərədə 4000 illik vəba DNT-sini tapıblar ki, bu da ölkədə xəstəliyin ən qədim sübutudur.
Elchi.az xəbər verir ki, Frensis Krik İnstitutunun alimləri insan qalıqlarında tauna səbəb olan bakteriya Yersinia pestis-in üç halını aşkar ediblər.
Bakteriyalardan ikisi Somersetdəki Charterhouse Warren-dəki kütləvi məzarlıqda, biri isə Kumbria ştatının Levens şəhərindəki üzüklü dəfn abidəsində tapılıb.
Oksford Universiteti, Levens Yerli Tarix Qrupu və Wells və Mendip Muzeyi ilə birlikdə işləyən komanda, dişlərdə Yersinia pestisin varlığını axtarmaq üçün iki yerdə 34 nəfərdən kiçik skelet nümunələri götürülüb.
Bu texnika dişin içini deşmək və yoluxucu xəstəliklərin DNT qalıqlarını tuta bilən pulpa çıxarmaqdan ibarətdir.
Crick-in aparıcı müəllifi və doktorantı Pooja Swali deyib:
“Minlərlə il bundan əvvəl pozulmuş nümunələrdən qədim patogenləri aşkar etmək bacarığı inanılmazdır. Bu genomlar bizə keçmişdə patogenlərin yayılması və təkamül dəyişiklikləri haqqında məlumat verə bilər və inşallah bizə hansı genlərin yoluxucu xəstəliklərin yayılmasında vacib ola biləcəyini anlamağa kömək edə bilər.
“Biz görürük ki, bu Yersinia pestis ştammı, o cümlədən bu tədqiqatın genomları, zamanla genləri itirdi, bu, eyni patogenin səbəb olduğu sonrakı epidemiyalarla ortaya çıxan bir modeldir.”
Tədqiqatçılar həmçinin DNT-ni təhlil edərək, öldüyü zaman 10-12 yaşlarında olduğu düşünülən iki uşaqda və 35-45 yaşlarında olan bir qadında Yersinia pestisin üç hadisəsi müəyyən ediblər.
Tapıntılara əsasən, üç nəfərin təxminən eyni vaxtda yaşadığı ehtimal edilir.
Əvvəllər vəba Avrasiyadan 5000-2500 il əvvəl, Son Neolit və Tunc dövrlərini əhatə edən bir dövrə aid bir neçə insanda təsvir edilmişdir.
Lakin tədqiqatçılar bunun İngiltərədə indiyə qədər görülmədiyini irəli sürürlər.
Geniş coğrafi yayılma onu göstərir ki, bu vəba ştamının asanlıqla ötürülməsi mümkündür.
Şayəstə Hüseynova
Son şərhlər