ABŞ-ın Rusiyaya qarşı sərt siyasəti davam edəcək
Donald Tramp dövründə ABŞ-ın xarici siyasət məsələsi 8 noyabrdan bəri bu ölkə və dünya mediasında ən çox müzakirə olunan mövzulardan biridir. Ekspertlər hesab edir ki, yeni prezident Tramp bu sahədə diletant olduğu üçün onun ABŞ xarici siyasətinin müəyyənləşdirilməsi və həyata keçirilməsində rolu olan strukturlara, xüsusən dövlət katibi və müdafiə naziri vəzifələrinə təyinatları xüsusi önəm daşıyır.
Artıq ABŞ müdafiə naziri vəzifəsini kimin tutacağı məlum olub. D.Tramp Pentaqonun rəhbəri vəzifəsinə “Mad Dog” (quduz it) ləqəbi ilə məşhur olan general Ceyms Mattisi təyin edəcəyini açıqlayıb. Bəs Ceyms Mattis kimi generalın ABŞ müdafiə naziri təyin ediləcəyi nədən xəbər verir?
Politoloq Şahin Cəfərli bildirib ki, əslində ləqəb hər şeyi deyir: “General Mattis İraq və Əfqanıstan əməliyyatlarında ABŞ dəniz piyadalarına komandanlıq edib. İraqda böyük dağıntılarla nəticələnən Fəlluca əməliyyatını o planlaşdırıb və həyata keçirib. Əfqanıstandakı radikallar haqqında belə bir sözü var: ”Qadınlara çadra geymədikləri üçün əzab verən bu adamları güllələmək çox ləzzətli işdir”.
General Mattis Yaxın Şərqdə ən böyük təhlükə mənbəyi kimi İranı görür. İranla imzalanmış nüvə anlaşmasının əleyhdarıdır. Suriya məsələsində Trampdan fərqli fikirləri var, Əsəd rejimi və onu dəstəkləyən iranlılarla mübarizə aparmaq üçün müxaliflərin silahlandırılmasına tərəfdardır.
Rusiyaya münasibəti də sərtdir. Obama administrasiyasını Rusiyanın Ukraynaya qarşı siyasətinə zəif reaksiya verməkdə qınayır. Rusiyanın öz qonşuluğunda demokratik ölkələr görmək istəmədiyini, bu səbəblə ətrafında qeyri-sabitlik zolağı yaratdığını bildirir. “Putin bilir ki, o, bütün qaydaları poza bilər, Qərb isə istənilən halda bu qaydalar çərçivəsində oynayacaq. Bu, çox təhlükəli haldır” fikri də general Mattisə aiddir”.
Politoloq Natiq Miri də Ceyms Mattisin İraq və Əfqanıstan əməliyyatlarında xüsusi fərqlənən, İrana, Rusiyaya münasibətdə sərt xəttin tərəfdarı olan general olduğunu qeyd etdi. Onun fikrincə, belə bir fiqurun Pentaqon rəhbəri gətirilməsi o anlama gələcək ki, Trampın zamanında da Rusiya ilə münasibətlərdə sərt siyasət əsas götürüləcək. Suriya və İraqda ABŞ hərbi mövqeyini gücləndirməyə çalışacaq. Əsəd rejiminə qarşı kəskin mövqedən çəkilməyəcək. İranla da münasibətlərdə sərt mövqe ortaya qoyulacaq.
N.Mirinin sözlərinə görə, şübhəsiz ki, xarici siyasətdə dövlət katibi daha mühüm fiqurdur. Bu baxımdan ABŞ dövlət katibinin kimliyi dəqiq bəlli olandan sonra Trampın dövründə xarici siyasətin hansı istiqamət götürə biləcəyi haqda ətraflı proqnozlar vermək mümkün olacaq.
Son şərhlər